Bundan bir süre önce (9 Kasım 2025), bu satırlarda, otomasyon ile başlayıp, dijital ve diğer teknolojik gelişmelerin neden olduğu çok ağır iş kayıplarının, yapay zeka ile büyük hız kazandığına ilişkin veriler üzerinde durmuştuk. O zaman da değindiğimiz gibi, teknoloji bazlı büyük işten çıkarmaların son aylarda ciddi hız kazandığını yapılan açıklamalar ve yayınlanan haber ve yorumlardan yakından izliyor, gelişmelerin ulaştığı boyutların hangi düzeylere tırmandığını görebiliyoruz.

Klasik finans kitaplarından birini yazmasından kırk yıl sonra bile endeks tabanlı yatırımı savunma misyonuna olan bağlılığını sürdüren Burton Malkiel, ABD Başkanı Donald Trump'ın Çin ile girdiği ticaret savaşının küresel büyümeye zarar verebileceğinden endişe duyduğunu söylüyor ve “Bu [ticaret savaşı] dünya ekonomisine zarar verebilir. Ticaret yapmak istememizin nedeni, bunun her iki tarafın da yararına olmasıdır. Bu, pozitif toplamlı bir oyundur” diyor.

Dokuz yıl önce bu hafta, özel sermaye stajyeriydim ve 2007 kredi krizi işverenimi etkileyecek mi diye merak ediyordum. Cevap “evet”ti. Hemen başka bir iş bulmam gerekiyordu. Bir arkadaşım The Motley Fool için yazıyordu ve bunu araştırmam gerektiğini söyledi. Öyle yaptım ve o günden beri harika bir deneyim yaşıyorum.

2018’den bu yana şiddetlenen ekonomik kriz; daha doğrusu üst gelir gruplarına sermaye transferi orta ve alt gelir gruplarının mülksüzleşmesine yol açıyor. Alt ve orta gelir grupları geçinmek için elindeki menkul ve gayrimenkulleri satıyor. Tarım kesiminde mülkü olanlar; traktörlerini, hayvanlarını, tarlalarını satarken, kentli düşük gelir grupları var olan birikimlerini bozduruyor, varsa gayrimenkullerini satıyor.

Ambalaj atığı miktarı son on yılda artış göstermesine rağmen, yedi AB ülkesi tüm ambalaj atıklarının en az yüzde 70’ini geri dönüştürme hedefine 2030’dan çok önce, 2023 yılı itibarıyla ulaşmayı başardı.

Haftanın en önemli verisi, ABD'de Salı günü açıklanacak enflasyon oranı olacak. Tüketici enflasyonun yıllık yüzde 2,6 olarak açıklanması bekleniyor. Bu veri FED'in faiz ve para politikası beklentilerini doğrudan etkileyecek. Türkiye’de ise Kasım ayı cari işlemler verisi ve Aralık ayı bütçe dengesi verileri izlenecek.

Geçtiğimiz yıl yazdığım pek çok yazı ne yazık ki oldukça kötümserdi. “İçimizi kararttın, yazılarına bir süre ara ver!” uyarılarını dikkate alarak yazılarıma bir süre ara vermek niyetindeydim. Umutlu ve iyimser bir yıl olması dileği ile (klavyeden uzak!) yeni yılın ilk Cumartesi sabahı televizyonun başına oturdum. “Aman Allah’ım o da ne!” diyerek gözlerime inanamadım.

11 OCAK

Amelia Earhart'ın Hawaii'den Kaliforniya'ya uçuşu

Dünyanın en ünlü havacılarından biri olan Amelia Earhart, 1935 yılının bu gününde, Hawaii'den Kaliforniya'ya yaklaşık 2.400 mil (3.860 km) mesafeyi tek başına uçarak başarıyla tamamladı.

Trump şu anda Venezuela'da tam ölçekli bir savaş başlatmak için hızlı adımlar atıyor. Trump'ın Savaş Bakanlığı, Venezuela'dan ABD'ye giden uyuşturucu gemilerini batırıyor. Tam bir uçak gemisi savaş grubu da dahil olmak üzere önemli askeri varlıklar, Venezuela yakınlarındaki pozisyonlara ilerletildi.

İnsanlığın kayıtlı tarihi boyunca oluşan çeşitli sosyal ve ekonomik kurumların en önemlilerinden biri özel mülkiyet ve mal/hizmet piyasalarıysa, diğeri de kuşkusuz para/sermaye piyasaları ve faizdir. İnsanın sosyal evriminde, toplu çaba, iş birliği ve paylaşım gerektiren ve doğanın kaprislerine açık avcı toplayıcılıktan, yerleşik tarım toplumuna geçişle birlikte yaşam, daha plânlanabilir hale gelir. Ruhban sınıfı, askerler, yöneticiler gibi, ekonomi ötesindeki kesimleri besleyebilecek artı üretim ile buna bağlı olarak özel mülkiyet ve onun üstyapı kurumları oluşur. Antropoloji biliminin bize gösterdiğine göre bu geçiş ne eş zamanlı ne de çizgisel oldu, dünyanın değişik yerlerindeki değişik kültürlerde büyük farklılıklar gösterdi.