Enflasyon 6 ayın en yükseğinde, program iflas etti, bu kez bahane savaş...

Levent Gürses

Enflasyon yeniden yükselişe geçerken, bu kez bahane İran savaşı oldu. Oysa savaş tüm dünyayı etkiliyor ve küçük yükselişlere rağmen, yüzde 30'un üzerinde enflasyona sayılı ülkede rastlanıyor.

TÜİK, verilerine göre Nisan ayında TÜFE yüzde 4,18 arttı. Yıllık enflasyon da yüzde 32,37 olarak kayıtlara geçti. Bu oran son altı ayın rekoru oldu. Yani tekrar başa döndük ve üç yıldır uygulamadaki dezenflasyon programı iflas ederken, bu süreçte enflasyon bir türlü yüzde 30'un altına inmedi.

İlk dört ayda enflasyon yüzde 14,64'e ulaştı. Bu da  2026 enflasyon hedefi olan yüzde 16'nın imkânsız hâle geldiğini gösteriyor. Büyük ihtimalle Mayıs ayında yılsonu hedefi olan yüzde 16'nın aşılması bekleniyor. Gerçekleşen aylık oranlar şöyle: Ocak 2026: %4,84. Şubat 2026: %2,96. Mart 2026: %1,94, Nisan: %4,18.

Enflasyon dar gelirli grupları daha sert vuruyor. Tüketici fiyatları gıdada yüzde 3,70, ulaştırmada yüzde 4,29 ve konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda yüzde 7,99 yükseldi. Yıllık değişimler ise sırasıyla yüzde 34,55, yüzde 35,05 ve yüzde 46,60 olarak gerçekleşti. Bu oranlar, yüzde 32,37 yıllık enflasyonunun epey üzerinde...

Emekliye ve asgari ücrete ara zam yok

Diğer yandan, en düşük emekli aylığı Nisan ayında 2 bin 928 TL’sini kaybederken asgari ücret enflasyon karşısında 4 bin 110 TL eridi. Buna rağmen, iktidar kanadı, “Gündemimizde ara zam yok” diyerek dar gelirliye kapıyı kapattı.

Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu’nda milletvekillerinin karşısına çıkan TCMB Başkanı Karahan, yüksek enflasyonu ‘savaş’ ile açıkladı.

Türkiye'nin enflasyon karnesi: Avrupa'da birinci, dünyada beşinci

Türkiye, yıllık yüzde 32,37 ile dünyada en yüksek beşinci, Avrupa'da ise yıllık ve aylık enflasyonda bininci sırada bulunuyor. Avrupa’daki 31 ülkenin yıllık enflasyonu, Türkiye’de sadece nisan ayında yaşanan aylık yüzde 4,18’den daha düşük.

Yıllık enflasyona göre yapılan sıralamaya göre Türkiye; Venezuela (yüzde 649), Güney Sudan (yüzde 113), savaş halindeki İran (yüzde 50) ve Arjantin‘in (yüzde 32,6) ardından beşinci en yüksek enflasyona sahip ülke olarak öne çıkıyor.

Rusya ile yıllardır savaşta olan Ukrayna’da enflasyon %7,9

Türkiye, yıllık ve aylık enflasyonda Avrupa’da birinci sırada bulunuyor. Türkiye’yi, ikinci sırada yüzde 9,9 ile Romanya izliyor. Rusya ile yıllardır savaşta olan Ukrayna’da enflasyon, yüzde 7,9. Avrupa’da, 31 ülkenin yıllık enflasyonu Türkiye’de nisan ayında yaşanan aylık yüzde 4,18’den daha düşük. Avrupa Birliği’nde (AB) ise ortalama yıllık enflasyon yüzde 2,3 seviyesinde seyrediyor.

Mehmet Şimşek: Mazot 90 lira olacaktı, 73 liranın altında tuttuk

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, petrol fiyatlarındaki artışın akaryakıt fiyatlarına yansımasını sınırlamak için devreye alınan eşel mobil sistemine ilişkin, "Akaryakıtta maktu ÖTV'den feragat edip şokun vatandaşa yansımasını sınırladık. Eşel mobil olmasaydı bugün mazot 89,4 lira olurdu. Şu anda 72,7 lira" dedi.

Enerji fiyatları tüm zamanların rekorunu kırdı

Doğalgaz, elektrik, benzin, motorin ve LPG fiyatları, son dönemdeki artışlarla tüm zamanların rekorunu kırdı. Fiyat artışında, doğalgaz birinci sıraya yerleşti. Birgün gazetesinin haberine göre, doğalgazda ortalama fiyat artışı nisanda aylık yüzde 44,47, yıllık yüzde 94,71 oldu. Elektrik, doğalgaz ve akaryakıtta devam eden sübvansiyonun yıllık maliyeti 1 trilyon TL olarak hesaplanıyor. Enerji ve ekonomi yönetimi, sübvansiyonları kademe kademe azaltmayı hedefliyor. Bu da enerjiye yeni zam anlamına geliyor.

Şimşek: Program değişikliği öngörmüyoruz

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek "Büyük bir küresel şokla karşı karşıyayız, buna rağmen programın önceliklerinde hiçbir zaman değişiklik öngörmedik" dedi.

Şimşek, savaş öncesinde Türkiye'nin cari açığının milli gelire oranının yüzde 2'nin altında olduğunu anımsatarak bunun bir miktar artacağını ancak bunu yönetilebilir olarak gördüklerini söyledi.

Türkiye'nin bu sürece çok ciddi tamponlarla, iyileştirilmiş makroekonomik dengelerle girdiğini kaydeden Şimşek, şunları kaydetti:

"Şoklara dayanıklılık için tabii ki rezerv de gerekiyor. Savaş öncesinde 210 milyar doların üzerine çıkmıştı ve şu anda 165-166 milyar dolar civarında. Bu önemli çünkü hakikaten işte bu tamponları bunun için inşa ediyorsunuz. Türkiye'de birçok anlamda rezerv yeterliliği devam ediyor. Normalde üç aylık ithalatı karşılayacak rezerviniz olması gerekiyor. Bu haliyle bile düşmüş haliyle bile bizim rezervler 5 aydan fazla ithalata tekabül ediyor."

Karahan: Savaş, dezenflasyon sürecini etkilese de...

Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, jeopolitik gelişmeler ve savaşın enerji fiyatları üzerinden enflasyonu olumsuz etkilediğini belirtirken, Merkez Bankası’nın fiyat istikrarı hedefinden taviz vermeyeceğini söyledi. "Savaş, dezenflasyon sürecini etkilese de kararlılığımızı değiştirmiyor" diye konuşan Karahan, sıkı para politikasıyla enflasyondaki bozulmanın orta vadeli görünümü etkilemesine izin vermeyeceklerini belirtti.

BBVA enflasyon tahminini yüzde 30'a çıkardı

İspanyol bankacılık grubu BBVA, son değerlendirmesinde enflasyon dinamiklerinde geniş tabanlı bir bozulmaya dikkat çekerek 2026 yıl sonu enflasyon beklentisini yüzde 28,5’ten yüzde 30 seviyesine yükseltti. CNBC-e'de yer alan habere göre, kurum manşet enflasyondaki artışın artık sınırlı kalemlerle değil, daha geniş bir ürün ve hizmet grubuna yayıldığını vurguladı.

Mevsimsellikten arındırılmış veriler, aylık fiyat artışlarında enerji, gıda ve temel malların belirleyici rol oynadığını gösterirken, çekirdek enflasyondaki bozulmanın özellikle temel mal gruplarından kaynaklandığı ifade edildi.

Stagflasyon kapıda, revizyon kaçınılmaz

Birgün Gazetesi yazarı Prof. Dr. Hayri Kozanoğlu,  tüm ekonomik verilerin durgunluk içerisinde enflasyonun ortaya çıktığı bir stagflasyon tablosuna işaret ettiğini vurguladı. Prof. Dr. Kozanoğlu, şöyle dedi:

"Talep zayıflar, satın alma gücü gerilerken, enflasyonun önü alınamıyor. Böyle bir ortamda faizleri düşürerek ekonomiyi canlandırmak da giderek olanaksız hale geliyor.

Ekonomi yönetimi şirketleri vergi indirimleriyle teselli ederken, halk kesimlerinin şikayetlerine kulağını tıkıyor. 11 Mayıs’ta açıklanacak Enflasyon Raporu’nda enflasyon hedefinin yukarı doğru revizyonu kaçınılmaz görünüyor. Hedefin tutturulamayacağı kesinleştikten sonra yapılacak bir hamlenin pek bir anlamı kalmıyor."

TCMB rezervlerinde düşüş devam ediyor

Merkez Bankası rezervleri bir önceki haftadaki gerilemesinin ardından geçen hafta yeniden gerileme kaydetti. Rezervler, 1 Mayıs haftasında 5 milyar 569 milyon dolar azalarak 165,5 milyar dolar oldu.

İşçinin cebinden 607 milyar TL uçtu

DİSK-AR, Nisan ayı Ücret Kayıpları İzleme Raporu’na göre yılın ilk dört ayında işçilerin toplam enflasyon ve vergi kaybı 607 milyar 153 milyon TL’yi aştı. İşçiler geçen ayın en az 11 gününü enflasyona ve vergiye çalıştı.

Petrol fiyatları yeniden 100 doların üzerinde...

Petrol fiyatları geçen hafta art arda üç gün (Salı, Çarşamba ve Perşembe) değer yitirerek, 100 dolardaki kritik seviyenin altına çekildi.

Brent petrolün varil fiyatı 100 doların altına düştü.

ABD ile İran arasında ateşkes ve nükleer müzakere ihtimali, salı günü varili  114,40 dolara kadar çıkan Brent petrolün Perşembe günü 96,52 dolara kadar düşmesine neden oldu. Bu üç gün içinde yüzde 15,6 gibi sent bir düşüş demek.

Ancak ateşkes söylemlerine rağmen ABD ile İran’ın Hürmüz Boğazı'nda çatışma haberleriyle, 8 Mayıs Cuma sabahı Brent petrolün varili yeniden 100 doların üzerine çıkarak 101,40 dolardan işlem gördü.

Borsalar coşkulu, BİST 100 Endeksi rekor kırdı

Küresel piyasalar, ABD'nin İran ile savaşı sona erdirmek ve daha ayrıntılı nükleer müzakereler için İran yönetimiyle tek sayfalık mutabakat zaptı imzalamaya yakın olduğuna ilişkin haber akışıyla birlikte pozitif bir seyir izliyor. Wall Street'te Dow Jones ve S&P 500 endeksleri yeni rekorlar kırdı.

Borsa İstanbul da hafta içinde yeni rekorlar kırdı. BIST 100 endeksi, 7 Mayıs Perşembe günü 15.040 puana çıkarak rekor seviyeden kapandı. Endeks, 7 Mayıs itibarıyla haftalık yüzde 4,14, aylık yüzde 16,40 ve altı aylık yüzde 37,67 gaüiri sağladı.

Haberleşme harcamalarının %23’ünü vergiler oluşturdu

TELKODER’in 2025 Haberleşme Giderleri Analizi raporuna göre, 4 kişilik bir ailenin sabit telefon, genişbant internet ve 4 GSM hattından oluşan yıllık haberleşme harcaması 27 bin 556 TL oldu. Hizmet bedelleri 21 bin 197 TL, zorunlu vergiler 6 bin 360 TL olarak hesaplanırken, harcamaların 23’ünü vergiler oluşturdu.

Rapora göre, 2024 yılında 18 bin 744 TL olan 4 kişilik bir ailenin yıllık haberleşme gideri, 2025’te 27 bin 556 TL’ye yükseldi.

İş Bankası'nın net kârı beklentileri aştı

İş Bankası, 2026 yılının ilk çeyreğinde 20,4 milyar TL net kâr açıkladı. Analist beklentilerinin üzerinde gerçekleşen sonuçlarda piyasa konsensüsü, bankanın 17,7 milyar TL net kâr kaydetmesi yönündeydi.

Teknolojide işten çıkarma dalgası: 80 binden fazla kişi işsiz kaldı

2026’nın ilk üç ayında teknoloji sektöründe kitlesel işten çıkarmalar hız kazandı. Aralarında Meta, Microsoft ve Google gibi şirketlerin de bulunduğu 86 teknoloji şirketi, toplamda 80 binden fazla çalışanıyla yollarını ayırdı. Evrensel Gazetesi'nde yer alan habere göre, sektördeki işten çıkarmalarda şirket yönetimleri ağırlıklı olarak yapay zekâ yatırımları ve “verimlilik artışı” gerekçelerini öne çıkardı. ABD merkezli işten çıkarmaların mart ayında yaklaşık dörtte birinde ana neden olarak yapay zekâ gösterildi.