Ekonomi tarihçilerine göre, Sfenks Sırrı, faiz içeren kredilerin kökeninin ve faiz oranlarının neden toplumdan topluma değiştiğinin açıklanmasında bir temel oluşturdu. Üç temel uygarlıkta, Bronz Çağı'nda Sümer, Klasik Yunan ve Roma’da, ticaret yapılmaya başlandığında, faiz oranları da saptanmaya başladı ve bu uygarlıklar ayakta kaldıkları sürece de istikrarlı bir şekilde sürdü. Bu üç uygarlıkta, faiz oranları bir öncekinden daha düşük olarak belirlendi; Mezopotamya’da yüzde 20, Yunanistan’da yüzde 10 ve Roma’da yüzde 8 1⁄3 olduğu gibi.

Çok taraflı kalkınma sistemi, artan jeopolitik parçalanma ve daralan yardım bütçeleri nedeniyle yeniden şekilleniyor. On yıllar süren büyümenin ardından, sisteme sağlanan finansman 2024 yılında keskin bir düşüş yaşadı ve 2027 yılına kadar bu düşüşün devam etmesi bekleniyor. Bu gerileme, büyüme dönemlerinde göz ardı edilmesi daha kolay olan finansman kırılganlıkları ve kurumsal çoğalma gibi uzun süredir var olan yapısal sorunları gün yüzüne çıkardı. Çok taraflı kalkınma kuruluşlarından yapılan kaynak akışı şimdilik yüksek seviyede olsa da, baskı artmaktadır ve istikrarlı, öngörülebilir bir finansman olmadan sürdürülebilir hizmet sunumu sağlanamaz.

Haftanın en önemli gelişmesi, enflasyon tahminlerinin bir kez daha yükseltilmesi ve ABD Başkanı Donald Trump’ın çok kritik Çin ziyaretiydi. Petrol devleri birinci çeyrek bilançolarını açıklarken, İran savaşının kazananları ve Türkiye ekonomisi gibi kaybedenleri ortaya çıkıyor.

Önümüzdeki hafta Türkiye'de yoğun bir veri trafiği olacak. Tüketici güven endeksi, ödemeler dengesi ve kapasite kullanımı haftanın en önemli verileri olacak.

Dünya çoklu belirsizlikler içinde. Ülkemizin kuzeyi, doğusu, güneyi savaşlar içinde. Bütün bu çalkantıların ve gelecekte olabilecek krizlerin ülkemizi etkilememesi için, en kötü duruma göre hazırlanmamız gerekiyor. Evet, aklınıza gelen en kötü  o duruma göre. Enerji, gıda alanları başta olmak üzere kendine yeterli ve şoklara dayanıklı olmamız gerekli. Burada sadece tarımı tartışacağım.

Bu yazıyı yazarken attığım başlık bile ne kadar “eskidiğimi”, okuyacak olan gençlerin bu kocamış adamın kelamını okumaktansa daha yenilikçi düşünceleri tercih edecekleri endişesini aklıma getirmedi değil. Ben ne ekonomistim ne de tarihçi. Ancak bugünün sorunlarını anlamak için biraz geçmişe dönük bazı çıkarımları yapmanın önemine inanan, kendi çapında bir yazar olarak, aşağıdaki satırları kaleme almanın önemine inanıyorum.

Büyük Buhran sırasında, sıradan insanların satın alma gücünün çöktüğünü gören Federal Rezerv Başkanı Marriner Eccles, zenginlerin aşırı tasarruflarının talebi azalttığı ve durgunluğu derinleştirdiği konusunda uyarıda bulunmuştu. “Onları kendi aptallıklarının sonuçlarından korumak için,” dedi Eccles 1933’teki Senato ifadesinde, “tüketicilerin tüketebilmesi ve işletmelerin kârlı bir şekilde faaliyet gösterebilmesi için, onların fazlalıklarından yeterli miktarda bir pay almalıyız.”

17 MAYIS

ABD Yüksek Mahkemesi okul ayrımcılığını yasadışı ilan etti

Avukat Thurgood Marshall, 1954 yılının bugününde, tarihi bir zafer kazandı; ABD Yüksek Mahkemesi, Brown v. Topeka Eğitim Kurulu davasında oybirliğiyle kamu okullarındaki ırk ayrımcılığının anayasaya aykırı olduğuna hükmetti.

Süper zenginler sizden ve benden farklıdır. Çoğumuzun kolayca hayal edebileceğinden çok daha dar görüşlü ve bencildirler. Merhaba, ben Paul Krugman. Bu videoyla kısmen, evet, aslında bir nevi tatilde olduğumu göstermeye çalışıyorum, gerçi çoğu zaman dizüstü bilgisayarımın başındayım.

Günümüzden 3000-4000 yıl öncesinin ekonomik yaşamı, bugünkü kadar karmaşık olmasa da, bugünlerde yaşadıklarımıza benzer gelişmeler gösterdi. Örneğin, ekonomide zaman zaman büyük canlılık olur ve dolayısıyla büyürken; derin kriz yaşayıp, batan, dibe çöken ekonomiler de olurdu. Günümüzde olduğu gibi, antik dönemlerde de ekonomik krizlerden sonra, geride kalan krizin şiddetine bağlı olarak, devlet gibi üst yapılardan, bireyler ve aileler gibi altyapılara kadar ekonominin tüm unsularında yeniden yapılanma yaşanırdı.