Dünyanın bir ucunda deniz tabanının yaklaşık 1,4 kilometre altında oksijensiz ve aşırı tuzlu bir havuz, binlerce yıl önce ortadan kaybolmasına rağmen geçmişte barındırdığı yaşamın izlerini koruyor. Başka bir kıtada ise içme suyu rezervuarının yüzeyi yaklaşık 100 milyon siyah plastik topla kaplanarak güneş ışığının suyla temas etmesi engelleniyor.

Gökyüzünden düşen ticari uçaklar, arızalı kontak anahtarlarının yol açtığı araba kazaları, yaygın reçeteli opioid aşırı doz vakaları. Kurumsal suistimallerin de katkısıyla meydana gelen bu son olaylar, kurbanların aileleri ve arkadaşları için son derece trajik, olayları izleyen herkes için ise öfke vericiydi. Bu zararlar açıkça önlenebilirdi; ancak ne sorumlu kişiler ne de bundan kâr eden şirketler anlamlı bir yaptırımla karşı karşıya kalmadı.

Artık asıl ilgi çekici olan, Bitcoin’in 50.000, 100.000 ya da 500.000 dolara çıkıp çıkmayacağı değil, kripto paralar etrafında geliştirilen teknolojilerin yeni bir finansal sistemin temellerini oluşturup oluşturmadığıdır. Eğer bu doğruysa, çok daha büyük bir soru ortaya çıkıyor: O sistemdeki para nedir?

Dünyada üniversite düzeyindeki ilk kurumlardan biri olan ve bu kurumlara günümüzdeki adını veren "Akademi"nin kurucusu ve düşünce tarihinde bir dönüm noktası oluşturan Platon (MÖ 427-347), yapıtlarının büyük çoğunluğu günümüze ulaşan nadir antik yazarlardan biridir.

4 EKİM

SSCB tarafından Sputnik 1 fırlatıldı

Sovyetler Birliği, 1957 yılının bu gününde, 1958 yılına kadar Dünya yörüngesinde kalan ve uzay çağını başlatan ilk yapay uydu Sputnik 1’i fırlattı; bu olay, SSCB ile ABD arasındaki Soğuk Savaş rekabetini daha da kızıştırdı.

Türkiye’de de son dönemde önemli sarsıntılar yaratarak yükselen finansal krizlerin tarihi, bankacılık sisteminin, borsaların gelişmesi ve güncel ekonominin belirleyicisi konumuna geldiği dönemlere dayanır. Bu dönemlerden sonra ortaya çıkan finansal krizler, ne yazık ki tarihte oldukça yaygındır ve etkilenen ekonomilerde sıklıkla ekonomik tsunamilere yol açar. Bunlardan tarihe geçen ilk örneklerden birisi de, genellikle “Lale Çılgınlığı” olarak bilinen 1637 mali krizidir; Hollanda’da güzelliği ve nadirliği nedeniyle büyük değer verilen lale soğanları piyasasında yaşanan bir spekülatif balondu.

Özellikle düşük gelirli hanelerde yaşayan milyonlarca insanın gıda güvenliği, iki farklı etken nedeniyle yeniden baskı altında kalmaktadır. Daha şiddetli, hatta “süper” bir El Niño olasılığı, kırılgan tarım bölgelerinde gıda güvenliği konusundaki endişeleri yeniden alevlendirmiştir. Aynı zamanda, Orta Doğu’daki savaşın tırmanması, gübre ve enerji tedarikini daha da aksatarak çiftçilerin üretim maliyetlerini artırabilir ve fiyatların yükselmesine yol açabilir.

Çalışma hayatımın büyük bir bölümünde, Asya, Batı’daki sürdürülebilirlik tartışmalarında esas olarak bir “suç mahalli” olarak karşımıza çıkıyordu: kömür, tahrip edilmiş ormanlar, Yangtze veya Sarı Nehir gibi nehirlerdeki plastik atıklar. Ancak 2037 yılından geriye bakıldığında, daha nuanslı bir yorumun daha doğru olduğu ortaya çıkıyor.

24 Eylül’de kutlanan 2026 Dünya Goril Günü vesilesiyle – bu gün, goril korumanın önemi ve bu nesli tükenmekte olan primatların karşı karşıya olduğu tehditler konusunda farkındalık yaratmaya adanmıştır – Earth.Org, bu makaleyi yeniden ele alarak kritik tehlike altında olan iki goril türünün hikâyesini inceliyor: Doğu Gorili ve Batı Gorili.

Son yıllarda yapay zekâdan, sanki en büyük değişikliğin daha akıllı bir sohbet robotuna sahip olacağımızmış gibi bahsettik. Bir soru sorarsınız, bir cevap alırsınız. Bir şeyler yazmasını istersiniz, birkaç kelime alırsınız. Tatile nereye gitmeniz gerektiğini sorarsınız, birkaç öneri alırsınız. Elbette kullanışlı, ama işin gidişatı bu değil.