Kayıtlara geçen dünyanın en sıcak yılı, karbon yoğun geleneksel tarımın sonunun başlangıcını da işaret ediyor olabilir. Birçok faktör bir araya gelerek rejeneratif uygulamaların yaygınlaşmasını sağlarken, yeni bir araştırma, çiftçilerin geleneksel uygulamalardan uzaklaşarak toprak verimliliğini artırırken aynı miktarda gıda üretebileceklerini ortaya koyuyor.

21 HAZİRAN

Japon kuvvetleri Okinawa'da yenildi

İkinci Dünya Savaşı'nda Japonya'nın ana adalarına planlanan saldırı öncesinde son bir basamak olarak ABD birliklerinin Okinawa'ya çıkmasından üç aydan az bir süre sonra, 1945 yılının bu gününde Japon direnişi kırıldı.

Yapay zeka, neredeyse kesin olarak dünya tarihinin en dönüştürücü teknolojisi olacaktır. Ülkemizdeki her erkek, kadın ve çocuğun hayatını derinden etkileyecektir. Ekonomimize, demokrasimize, duygusal refahımıza, çevremize ve çocuklarımızı nasıl eğittiğimize ve yetiştirdiğimize hayal edilemeyecek değişiklikler getirecek ve zaten getirmeye başlamıştır. Dahası, yapay zekanın insanlardan daha akıllı hale gelmesiyle, sonunda bağımsız olarak işlev görebileceği ve bunun potansiyel olarak felaketle sonuçlanabileceği yönünde çok gerçek bir korku var.

Büyük Buhran döneminde yapılan en önemli politika müdahaleleri iki kategoriye ayrılabilir. Birincisi, İş Projeleri İdaresi ve Sivil Koruma Birlikleri gibi birçok hükümet programı, işsizlere yardım ve iş sağlamak amacıyla oluşturulmuştu. Bu programlar ihtiyaç sahibi birçok kişiye yardımcı olsa da, sorunun büyüklüğüne kıyasla küçük çaplı olmaları ve dengeli bütçeyi savunan Hoover ve Roosevelt yönetimleri altında önemli vergi artışlarıyla birlikte uygulanmaları nedeniyle, makroekonomik etkileri muhtemelen sınırlı kalmıştır (Brown 1956). New York Times'ta (31 Aralık 1933) Roosevelt'e yazdığı açık mektupta Keynes, başkanın bir bunalım döneminde açıkla finanse edilen maliye politikasına duyulan ihtiyacı anlamadığını eleştirdi.

Türkiye’de son dönemde iç politika, “mutlak butlan” ve buna bağlı gelişmeler başta olmak üzere, oldukça hareketli günler geçirirken, Ortadoğu’da geniş bir coğrafyaya yayılan bir savaşı tetikleyen ABD’nin aynı zamanda bölge temsilcisi olan Ankara Büyükelçisi Tom Barrack’ın Ortadoğu’da demokrasilerin başarısız olduğunu söyleyerek “meşruti monarşi” ya da “merhametli monarşi” önermesiyle yükselen tartışmaların gölgesindeki dış politika da giderek belirsizleşiyor. Barrack’ın asıl dikkat çekici sözleri şunlardı: “Uyanıyorsunuz Tel Aviv’de, gazetelere bakıyorsunuz ve ne görüyorsunuz? Osmanlı İmparatorluğu 2.0’ın yeni bir versiyonunu görüyorsunuz. İşte İsrail şu anda Türkiye’nin olması gerektiği görüntüyü görüyor. Ve Türkiye de sabah uyanıyor, İsrail 2.0’ı görüyor.”

Merkez Bankası’nın beklenen faiz oranlarını sabit tutma kararıyla içerde oldukça sakin bir haftaya karşılık küresel ekonomide ve piyasalarda hareketli günler yaşandı. Başta Wall Street olmak üzere borsalarda yaşanan sert düşüşler yeni bir finansal kriz kaygılarını gündeme taşırken, enflasyonun başını kapıdan göstermesi gelişmiş ekonomilerde faiz artırımını gündeme getirdi.

ABD Ankara Büyükelçisi Tom Barrack bir an önce istenmeyen adam (persona non grata) ilan edilmediği sürece zihinlerimizi meşgul etmeye devam edecek. Kendisinin önce Suriye ve Irak’taki görevlerine son verildiğinin açıklanması, ardından bizzat ABD Başkanı Donald Trump tarafından bu bölgeye tam yetkiyle adeta bölge valisi olarak atanması, önce ABD yönetiminde bir çatlak mı var sorusunu sormamıza, ardından Trump gidene kadar çok fazla bir şeyin değişmeyeceğini anlamamıza yol açtı.

Son otuz yıldır, iklim tartışmaları ve iklim politikaları, sera gazı emisyonlarının gezegenimiz ve iklimimiz üzerindeki etkileriyle şekillendi. Küresel sıcaklığın uzun vadede dengelenmesi için, fosil yakıtlardan ve bunların yol açtığı emisyonlardan uzaklaşmak elbette gerekli ve kaçınılmazdır. Ancak, toplu olarak karbon azaltma hedeflerimizi tutturamadığımız için riskler artarken, gıda ve su sistemlerimizi güvence altına alırken en hızlı soğutma etkisini sağlayabilecek stratejilere odaklanmanın zamanı gelmiştir. Küresel toprak restorasyonu işte bu stratejilerden biridir.

Önümüzdeki hafta, Türkiye'de sanayi üretimi, kapasite kullanımı, bütçe verileri, reel kesim güven endeksi ve Merkez Bankası Para Politikası Kurulu'nun (PPK), 11 Haziran toplantısı ertesindeki raporu bekleniyor. ABD'de ise, Merkez Bankası (FED) politika faizi toplantısı var, faizde değişiklik beklenmese de verilecek mesajlar önemli...

14 HAZİRAN

Che Guevara Arjantin'de doğdu

Arjantin'in Rosario kentinde 1928 yılının bugününde doğan Che Guevara, gerilla savaşının teorisyeni ve taktikçisi, Küba Devrimi'nde (1956–59) öne çıkan bir komünist figür ve Güney Amerika'da bir gerilla lideriydi.