19 TEMMUZ

ABD’de kadınlara oy hakkı hareketi başladı

Kadınlara belirli haklar ve ayrıcalıklar, özellikle de oy hakkı kazandırmayı amaçlayan Seneca Falls Kongresi’nin açılışıyla birlikte, 1848 yılının bu gününde, ABD’de kadınlara oy hakkı hareketi başlatıldı.

Hükümetler, son 50 yılın en hızlı temposuyla özel şirketleri ve kaynakları devralıyor. Geçtiğimiz yüzyılda yaşanan sayısız kamulaştırma dalgasına bakıldığında, bu değişim dünyanın ekonomik manzarasını değiştirecek.

Ankara’da düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nin açılışında, Türkiye olarak 2030'dan önce savunma harcamalarımızın Gayri Safi Yurtiçi Hasıla’ya (GSYH) oranını yüzde 3,5 yapmak için tedbirlerimizi aldığımızı, güvenlik ve dayanıklılıkla bağlantılı harcamalarda ise şimdiden yüzde 1,5'lik GSYH payına ulaştığımızı, böylece yüzde 5 hedefine, Lahey'de belirlenen 2035 yılından 5 yıl önce erişmeyi hedeflediğimizi, NATO liderlerine bildirdik.

Bu hafta küresel piyasalarda herkesi şaşırtan bir emtiadan biraz ayrıntılı söz edeceğiz. Ekonomik kriz, jeopolitik gerilim, savaş, piyasalarda sert türbülans dönemlerinin "güvenli limanı" altından bahsediyorum. Evet, Şubat sonunda başlayan ABD-İsrail ile İran savaşında altın herkesi şaşırttı. Altın fiyatları neredeyse İran savasının başlamasıyla birlikte inişe başladı.

Bu hafta, Andreas Horn’un sekiz yıl boyunca IBM’in yapay zekâ stratejisinin şekillenmesine katkıda bulunduktan sonra şirketten ayrıldığını duyuran bir paylaşımını gördüm. Bu bir istifa paylaşımı değildi. Daha çok, öğrendiklerine dair bir değerlendirmeydi ve gözlemleri, yapay zekâ devriminde şu anda nerede olduğumuzu çok net bir şekilde ortaya koyuyor.

Yaz aylarıyla birlikte Akdeniz havzası yine alevlerle mücadele ediyor. Artık orman yangınları yalnızca mevsimsel bir afet değil; iklim değişikliğinin, uzun süren kuraklıkların ve aşırı sıcak hava dalgalarının etkisiyle her geçen yıl daha yıkıcı bir küresel tehdide dönüşüyor. Bu tablo, yangınlarla mücadelede ülkelerin tek başına hareket etmesinin yeterli olmadığını açıkça ortaya koyuyor.

Öncelikle hemen belirtmekte yarar var. Aldığım eğitim gereği sosyal olgulara ve özellikle uluslararası-uluslarüstü yapılara ideolojik gözlüklü bakmam, bakamam. Benim için esas olan öncelikle elimden geldiğince muhatabı anlamak, anlayabildiğim kadarıyla ülke çıkarı doğrultusunda yorum yapmak. Bu bağlamda son olarak Ankara’daki NATO Zirvesi vesilesiyle yapılan protestoları bir temel hak olarak sonuna kadar destekliyor, güvenlik güçleri tarafından uygulanan orantısız güç kullanımını kınıyorum. NATO defol, NATO’dan çıkalım demek bir haktır.

Önümüzdeki hafta, ABD'de Haziran ayı enflasyon verisi açıklanacak. Tüketici enflasyonunda düşüş bekleniyor. Enflasyon oranının düşüş yönünde açıklanması, Merkez Bankası'nın (FED) faiz artırım ihtimalinin zayıflamasına yol açabilir. Çin'de ise ikinci çeyrek büyüme ve Haziran dış ticaret verileri izlenecek. Türkiye'de ise, Mayıs ayına ait cari işlemler dengesi verisi öne çıkıyor.

12 TEMMUZ

Geraldine Ferraro ABD başkan yardımcısı adayıydı

ABD’de Demokrat başkan adayı Walter F. Mondale, 1984 yılının bu gününde Geraldine Ferraro’yu başkan yardımcısı adayı olarak açıkladı; böylece Ferraro, ABD’deki büyük siyasi partilerden biri tarafından başkan yardımcılığına aday gösterilen ilk kadın oldu.

Orta Doğu’daki savaşın başlamasından üç aydan fazla bir süre geçmesine rağmen, küresel ekonomi dayanıklılığını koruyor gibi görünüyor. Emtia fiyatları, enflasyon ve enflasyon beklentileri ile finansal koşullar tümüyle etkilenmiş olsa da, bu etkiler henüz küresel bir yavaşlamaya işaret edecek düzeyde değil. Ayrıca, dünyanın en büyük ekonomileri olan ABD ve Çin’de güçlü bir ekonomik ivme gözlemliyoruz.