Bir İtalyan şehri daha fosil yakıt reklamlarını yasakladı

Martina Igini

İtalya'nın Cenova şehri 21 Nisan Salı günü, kirletici ürünlerin reklamını yasaklayan dünya çapındaki şehir ve belediyelerin giderek uzayan listesine katıldı.

Şehir meclisinde 23 lehte, 14 aleyhte oyla onaylanan önerge, karbon ayak izi yüksek fosil yakıt bazlı ürünlerin reklamlarının yasaklanmasını içeriyor. Bu karar, Floransa'nın kamusal alanlarda fosil yakıt reklamlarını yasaklayan ilk İtalyan şehri olmasından sadece birkaç ay sonra geldi ve İtalya'nın kentsel iklim politikalarında tarihi bir dönüm noktası oldu.

Cenova Belediye Meclisi Üyesi ve önergenin baş önericisi Francesca Ghio, “Reklamcılık, kamuoyunun algısını ve tüketici alışkanlıklarını şekillendirmede çok önemli bir rol oynuyor. Bu önergeyi desteklemek, otobüs durakları ve tren istasyonları gibi günlük hayatımızda karşılaştığımız mekânları, kamu yararına, halk sağlığına ve iklime zararlı uygulamaları normalleştiren reklamlardan kurtarmak anlamına geliyor,” dedi.

Fosil yakıt reklamları konusunda aktif olan İtalyan bir sivil toplum kuruluşu olan Cittadini Sostenibili'nin Başkanı Andrea Sbarbaro, bu karardan “gurur duyduğunu” söyledi. “Bölgemiz ne yazık ki kırılganlığı ve aşırı hava olaylarının sıklığıyla tanınıyor. Kamusal alanlarımızı fosil yakıt reklamlarından kurtarmak sadece sembolik bir jest değil: topluluğumuzun güvenliği ve uzun vadeli geleceği ile uyumlu yaşam tarzı modellerini teşvik etmek için hayati bir adımdır,” dedi.

Büyüyen küresel hareket

Bugüne kadar, çoğu Avrupa'da olmak üzere 50'den fazla şehir, belirli bölgelerde bu tür reklamları kısıtladı ya da resmi sınırlamaların getirilmesi için önerge sundu. Hollanda'daki bazı belediyeler, Stockholm, Edinburgh ve Sydney dahil olmak üzere, bazıları ise bu reklamları tamamen yasakladı.

Hollanda'nın idari başkenti Lahey, 2024 yılında kruvaziyer gemileri ve hava yolculuğu gibi yüksek karbonlu hizmetleri tanıtan reklamları yasaklayan dünyadaki ilk şehir oldu. Bu arada, İspanya hükümetinin geçen yıl fosil yakıtların, fosil yakıtla çalışan araçların ve daha sürdürülebilir demiryolu alternatiflerinin mevcut olduğu kısa mesafeli uçuşların reklamını yasaklayacak bir tasarıyı onaylamasının ardından, yakında bu tür reklamları ülke çapında yasaklayan dünyadaki ilk ülke olabilir.

“Utanmaz yeşil yıkama”

BM Genel Sekreteri António Guterres daha önce ülkelere, tütünü kısıtladıkları gibi fosil yakıt reklamlarını da yasaklamaları çağrısında bulunmuştu. “Fosil yakıt endüstrisindeki pek çok kişi, lobi faaliyetleri, yasal tehditler ve devasa reklam kampanyalarıyla iklim eylemini geciktirmeye çalışırken, utanmazca yeşil yıkama yaptı. Reklam ve halkla ilişkiler şirketleri onlara yardım ve yataklık etti – Mad Men bu çılgınlığı körükledi,” dedi Guterres 2024'teki bir konuşmasında.

BM Genel Sekreteri, reklam ve halkla ilişkiler ajanslarının yanı sıra haber medyası ve teknoloji şirketlerinin gezegenin tahribatına katkıda bulunduğunu belirterek, fosil yakıtların tanıtımını durdurmaları ve mevcut müşterilerini bırakmaları için bu kurumlara çağrıda bulundu.

ClientEarth avukatı Johnny White, Guterres’in çağrısına yanıt olarak, “Fosil yakıt reklamlarını yasaklamak ve halkla ilişkiler sektörünü sistematik olarak çevreyi kirleten şirketlerle bağlarını koparmaya zorlamak, daha temiz ve daha adil bir gelecek inşa etmek için açık bir gerekliliktir,” dedi. “Ya fosil yakıtlardan hızlı bir geçiş yapabiliriz ya da fosil yakıt endüstrisinin etkisinin toplumlarımıza nüfuz etmeye devam etmesine ve iklim eylemlerini baltalamasına izin verebiliriz. İkisini birden yapamayız.”

Fosil yakıt reklamları CO₂ emisyonlarını artırıyor ve iklim eylemlerini baltalıyor. Bilim insanları, BM liderleri ve dünya çapındaki şehirler bir yasak çağrısında bulunuyor.

Tütün reklamlarında olduğu gibi, yasaklama işe yarıyor. Etkili, ucuz, geniş toplumsal desteğe sahip ve yarın bile uygulanabilir.

Fosil yakıt ürünleri ve endüstrileri için daha fazla reklam, daha fazla fosil yakıt kullanımı ve iklim değişikliği konusunda daha az bilgi bütünlüğü anlamına gelir. Bu da daha fazla sera gazı emisyonuna, iklime daha fazla zarara, sürdürülemez normların pekiştirilmesine, aciliyet duygusunun azalmasına ve etkili iklim politikalarının olmamasına yol açar. Bu, fosil yakıtların aşamalı olarak kullanımdan kaldırılması gerekliliğine ters düşer.

Dünya, Paris Anlaşması'nda fosil yakıtları aşamalı olarak kaldırmamız gerektiğine karar verdi; 2050'ye kadar iklim nötrlüğünü ve 2030'a kadar net sera gazı emisyonlarında en az %55'lik bir azalmayı hedefliyor.

IPCC'ye göre, küresel bilimsel konsensüs, 2050'ye kadar iklim azaltım hedefinin yüzde 40-70'i kadarının fosil yakıt reklamlarının yasaklanması gibi davranış değişikliklerine bağlı olduğunu belirtiyor.

Cambridge Sürdürülebilirlik Komisyonu ve pek çok başka kuruluş da, iklim eylemini hızlandırmak için bir araç olarak reklam kısıtlamalarına atıfta bulunmuştur.

Bu nedenle 2024 yılında BM Genel Sekreteri Guterres, “her ülkenin fosil yakıt şirketlerinin reklamlarını yasaklamasını” talep etmiştir.

Özetle:

• Daha fazla fosil yakıt reklamı = daha fazla CO₂ emisyonu
• Davranış değişikliği hayati önem taşıyor (IPCC: Emisyon azaltımının %40–70'i kitlesel davranış değişikliğine bağlı)
• Davranış değişikliği ve iklim politikası için sürdürülebilir normlar, davranışlar ve bilginin bütünlüğü hayati önem taşıyor
• Daha az fosil yakıt reklamı, daha az iklim değişikliği ve kirlilik, daha iyi (gezegensel) sağlık anlamına gelir
• Birçok BM lideri ve sağlık uzmanı küresel bir reklam yasağı çağrısında bulunuyor

Fosil yakıt reklamlarını yasaklayan şehirler ve bölgeler

Lahey (NL) – Yasa yoluyla fosil yakıt reklamlarını yasaklayan ilk belediye / Dava kazanıldı! Bloemendaal (NL), Utrecht (NL), Delft (NL), Nijmegen (NL), Leiden (NL), Zwolle (NL), Deventer (NL), Amsterdam (NL), Groningen (NL), Arnhem (NL), Eindhoven (NL), Floransa (İtalya), Sheffield (İngiltere), Edinburgh (İngiltere), Yarra (Avustralya), Tassi (Avustralya), Somerset (İngiltere), Blue Mountains (Avustralya), Mitcham (Avustralya), Merri-Bek (Avustralya), Sidney (Avustralya), Amersfoort (Hollanda), Tilburg (NL), Amstelveen (NL), Darebin (AUS), Inner West (AUS), Moreland (AUS), Haarlem (NL), Maribyrnong (AUS), New South Wales (İngiltere), Hackney, Londra (İngiltere), Stockholm Bölgesi (İsveç), Wageningen (Hollanda), Fremantle (Avustralya), Wingecarribee (Avustralya), Byron Bay (Avustralya), Glen Eira (Avustralya), Cambridgeshire (İngiltere), Coventry (İngiltere), Liverpool (İngiltere), Norwich (İngiltere), North Somerset (İngiltere), Basingstoke ve Deane Borough (İngiltere), Göteborg Västtrafik Bölgesi (İsveç), Toronto (Kanada), Montreal bisiklet paylaşım sistemi ve Montreal ulaşım kurumu (Kanada), Chester & Cheshire West (İngiltere), Medway County (İngiltere), Sint-Gilles (Brüksel) (BE), Greater Wellington Bölge Konseyi (Yeni Zelanda), Stockholm (SE), Hattem (NL), Cardiff (İngiltere), Portsmouth (İngiltere), Cottesloe (Avustralya), Uppsala (İsveç), Cenova (İtalya), ABD'nin Vermont, Alaska, Hawaii ve Maine eyaletlerinde reklam panosu yasağı bulunmaktadır (ABD), São Paulo – ancak daha sonra bu yasağı kaldırmıştır (Brezilya), Grenoble (Fransa), Greater Lyon – tüm dijital ekranlar dahil olmak üzere büyük ölçüde azaltılmıştır (Fransa), Vevey (İsviçre), Vernier (İsviçre), Lancy (İsviçre), Bern (İsviçre), Wageningen (Hollanda).

Martina Igni, iklim değişikliği, aşırı hava olayları, iklim politikası ve davaları konusunda deneyimli bir gazeteci ve editördür. Earth.Org'da, 100'den fazla küresel yazarı tek başına yönetiyor ve yayının editoryal takvimini denetliyor. Ayrıca haber bölümünü ve çok sayıda haber bültenini düzenliyor. Asya'ya taşınmadan önce Viyana'da Birleşmiş Milletler Küresel İletişim Departmanı'nda ve İtalya'da yerel haber muhabiri olarak çalıştı. Çeviri Bilimi ve Gazetecilik alanlarında iki lisans derecesine ve Viyana Üniversitesi'nden Uluslararası Kalkınma alanında bir yüksek lisans derecesine sahiptir.