Trump’a hayat pahalılığı cezası piyasaları altüst etti, Wall Street ve petrol düşüşte

Levent Gürses

Hareketli bir hafta geride kaldı. ABD'deki ara seçimler hem piyasalar hem de küresel ekonominin geleceği konusunda etkili oldu. Wall Street'te yapay zekâ hisselerinin öncülüğünde sert satışlar yaşanırken, petrol fiyatları düştü, altın yükseldi. 

ABD'de seçmenler, hayat pahalılığına yol açan politikaları nedeniyle Başkan Donald Trump'ı cezalandırdı. Demokratların ara seçim galibiyetinden sonra dikkatler Trump'ın küresel ekonomiyi etkileyen ekonomi ve ticaret politikalarına çevrildi. Wall Street'te ara seçim sonuçlarıyla ser düşüşler yaşanırken, petrol fiyatları gerilerken, altın yükselişe geçti.

ABD ara seçimlerinde Demokratların Kongre'nin iki kanadında çoğunluğu elde etmesinin ardından veri merkezi yatırımlarına yönelik daha sıkı denetimlerin gündeme gelmesi ihtimalinin tetiklediği satışlarla 5 Kasım Perşembe günü Wall Street'te sert bir satış dalgası yaşandı. Dow Jones endeksi yüzde 3,44 S&P 500 yüzde 4,36 ve teknoloji hisselerinin ağırlıkta olduğu Nasdaq endeksi de 5.52 düştü. 5 Kasım itibarıyla aylık bazda S&P 500 yüzde 5,95, Nasdaq ise yüzde 11,9 geriledi. Satışlar yarı iletken üreticileri ve veri merkezi şirketlerinde yoğunlaşırken, Nasdaq endeksinin düzeltme bölgesine girip girmediği sorgulanıyor.

Seçim sonuçlarıyla birlikte, petrol fiyatlarında sert düşüş yaşandı. 5 Kasım kapanışta Ocak vadeli Brent petrolün varili 98,29 dolara düştü, haftalık bazda yüzde 16,5 değer yitirdi.  Altın fiyatları ise yükselişe geçti. 5 Kasım günü spot altının onsu kapanışta; 4.087 dolara çıktı. Altın haftalık bazda yüzde 5 seviyesinde değer kazandı.

 

Haftanın önemli gelişmeleri şöyle:

 

Wall Street sallanıyor, korku; satışlar devam edecek mi?

ABD borsalarında 5 Kasım Perşembe günü teknoloji hisselerinde sert satışlar yaşandı. ABD ara seçimlerinin ardından veri merkezlerine yönelik düzenlemelerin sıkılaşabileceği endişesi, yapay zekâ yatırımlarının maliyeti ve çip üreticilerinin gelecek dönem beklentileri satış baskısında öne çıktı.

Nvidia 5 Kasım günü yüzde 9.26, aylık olarak yüzde 23,53; AMD 5 Kasım günü yüzde 17,26, aylık olarak yüzde 37,39; Qualcomm 5 Kasım günü yüzde 9.49, aylık olarak yüzde 11,5; CoreWeawe 5 Kasım günü yüzde 9.83, aylık olarak yüzde 50,64 ve Tesla 5 Kasım günü yüzde 10,77, aylık olarak yüzde 9,83 geriledi.

Yapay zekâ sektöründe veri merkezi yatırımları yavaşlayabilir

NVidia'nın yapay zekâ işlemcilerindeki güçlü konumuna rağmen veri merkezi yatırımlarının yavaşlayabileceği beklentisi yatırımcıların değerlendirmelerinde öne çıktı. Yapay zekâ altyapısına yönelik harcamaların azalması ihtimali, Nvidia gibi yüksek performanslı çip üreticilerinin gelecekteki satış büyümesine ilişkin beklentileri etkiliyor.

 Nasdaq'taki gerilemede yapay zekâ sektörüne yönelik beklentilerin değişmesi etkili oluyor. Yapay zekâ altyapısına yatırım yapan şirketler ile yarı iletken üreticilerindeki kayıplar, Nasdaq endeksinin diğer büyük ABD borsa endekslerinden daha sert gerilemesine neden oldu. Yatırımcılar, şirketlerin büyüme tahminlerini ve Washington'dan gelebilecek yeni düzenlemeleri takip ediyor.

Büyük teknoloji şirketlerinin yapay zekâ altyapısına ayırdığı milyarlarca dolarlık yatırımların geleceğine ilişkin soru işaretlerini artırdı. Özellikle veri merkezi işletmecileri, çip üreticileri ve bulut bilişim şirketlerinde satışlar yoğunlaştı. Teknoloji hisselerinin son yıllarda güçlü yükselişler kaydetmiş olması da kâr satışlarının etkisini artıran unsurlar arasında yer aldı.

Nasdaq düzeltme bölgesine mi girdi?

Nasdaq endeksi, 6 Ekim günü 27.599 puanla rekor kapanış seviyesine ulaşmıştı. 5 Kasım günü ise 24.315 puana düşerek zirveye göre aylık bazda yüzde 11,9 kayıp yaşadı. Finans piyasalarında bir endeksin son zirvesinden yüzde 10 veya daha fazla gerilemesi genel olarak düzeltme olarak adlandırılıyor.

Zerohedge ekonomi sitesindeki "Nasdaq Çöküyor: İşler Çirkinleşiyor" başlıklı analizde; endeksin kritik destek seviyelerini kırdığı vurgulanarak, "Daha büyük sorun ise şu: Pozisyon tasfiyesi henüz bitmemiş olabilir" deniliyor.

Riskten korunma (hedge) pozisyonlarının nakde dönüştürülmesinin ardından piyasalarda satış dalgasının başladığı, 5 Kasım'da son yıllardaki en kötü günün yaşandığı belirtilerek, "bu tam bir tasfiye (likidasyon) havası; birileri piyasadan adeta süpürüldü" ifadesine yer verildi.

Nasdaq'ın sonraki işlem günlerinde hangi yönde hareket edeceği kesin olarak öngörülemiyor. Yatırımcıların kısa vadede takip ettiği başlıklar arasında ABD istihdam verileri, ABD Merkez Bankası'nın (FED) faiz politikası, şirket bilançoları ve yapay zekâ sektörüne yönelik düzenleme açıklamaları bulunuyor. Sert satışların ardından tepki alımları yaşanması mümkün olmakla birlikte teknoloji şirketlerinin değerlemelerine ilişkin endişelerin sürmesi yeni dalgalanmalara yol açabilir.

Trump’ın mağlubiyeti küresel ekonomide dalgalanmalara yol açabilir

Cumhuriyetçilerin, 3 Kasım ara seçimlerindeki hezimetinin gerisinde, seçmenlerin Trump'ın enflasyona yol açan İran savaşına ve gümrük vergileri tehditleriyle izlediği sert ticaret politikalarına duydukları tepki yatıyor. Deutsche Welle'deki yoruma göre, ABD iç siyasetindeki dinamikleri değiştiren bu tepki, aynı zamanda küresel ekonomide güç dengelerini etkileyebilecek sonuçlar doğuracak nitelikte.

Trump'ın görev süresinin dolmasına daha iki yıl var. Önümüzdeki dönemde ABD siyaset sahnesinin, Trump ile Demokratlar arasında kıran kırana bir mücadeleye sahne olması bekleniyor. Siyasi gözlemciler, ufukta hiçbir yasanın veya reformun Kongre'den geçmediği, "yasama felcinin" (gridlock) yaşanacağı bir sürecin göründüğünü söylüyor.

Yapay zekâ hamlesi çıkmaza mı giriyor?

Ekonomistler, ara seçimler nedeniyle ABD'de yapay zeka yatırımlarının yavaşlayabileceği öngörüsünü dile getiriyor. Cumhuriyetçilerin ara seçim mağlubiyeti, Trump'ın iddialı ekonomi politikalarını etkileyebilir. Demokratların güçlenmesi nedeniyle, Trump'ın yapay zekaya büyük yatırım hamleri ve bunu için öngördüğü düzenlemeler zora girebilir.

Demokrat adayların seçim galibiyetinde, Amerikan halkının veri merkezlerine duydukları tepkinin etkili olduğu, önümüzdeki süreçte bu veri merkezlerinin inşasına direncin artabileceği, bunun da yapay zeka teknolojisindeki büyümeyi frenleyebileceği belirtiliyor.

Gümrük vergilerinde de eli sayıfladı

Trump'ın karşı karşıya kaldığı seçim yenilgisinin, küresel ekonomide de elini zayıflattığı yorumları yapılıyor. Bunun, göreve geldiğinde bu yana küresel ekonomiyi sarsan ticaret politikalarına nasıl yansıyacağı kritik önem taşıyor. Sadece seçim sonuçları değil, anketler de Amerikan halkının yüzde 56'sının Trump'ın gümrük tarifelerinin olumsuz etkileri olduğu görüşünde olduğunu ortaya koyuyor.

Bu görüş, özellikle tarifelerin olumsuz etkilerinin daha fazla hissedildiği eyaletlerde, pek çok Demokrat adayın ara seçimleri kazanmasında rol oynadı. Bunlar arasında, misilleme tarifelerinden etkilenen ihracata bağımlı sektörlere sahip eyaletler ve Kanada ile ticaret hacmi yüksek olanlar bulunuyor.

Bazı ekonomistler, ABD başkanının gümrük tarifeleri baskısı nedeniyle yatırım taahhütlerinde bulunan ülkelerin, Demokratların güçlenmesi nedeniyle artık Trump'ın isteklerini karşılamak için acele etmeyeceklerini ifade ediyor. Hatta Trump'ın elinin zayıflaması nedeniyle, ABD'nin rakibi Çin'in, devam eden ticaret görüşmelerinde üstünlük sağlayabileceği de belirtiliyor.

Brent petrol COVID döneminden beri en kötü haftasını yaşadı

Brent petrol, Demokratların seçim zaferinin ABD-İran çatışmasını sona erdirebileceği beklentisiyle, COVID-19 pandemisinin ilk dönemlerine denk gelen 24 Nisan 2020 haftasından bu yana en büyük haftalık düşüşünü kaydetti.  5 Kasım itibarıyla Ocak vadeli Brent petrolün varili 98,29 dolara düşerken haftalık yüzde 16,5 değer yitirdi. 30 Ekim'deki kapanışa göre Brent petrolün varil fiyatı 19,35 dolar düştü.

UBS enerji uzmanı Dominic Ellis, ham petroldeki "savaş riski priminin" çöküşünün, barış beklentilerini ve Hürmüz Boğazı'nın tamamen yeniden açılma ihtimalini yansıttığını belirtti. Ancak bu umutlar, tükenmiş küresel petrol stoklarının yeniden doldurulmasının oldukça uzun sürebileceği gerçeğiyle çatışıyor.

Ellis, Brent petrolün son birkaç gündeki 20 dolarlık düşüşünün, arz ve talep dengesinde anlamlı bir iyileşmeden ziyade, savaş riski priminin büyük ölçüde tasfiye edilmesinden kaynaklandığını ifade etti. Ellis, 95 dolar civarındaki ham petrol fiyatının içinde hâlâ 10 ila 15 dolarlık bir risk primi bulunduğunu ve Körfez bölgesinden yeni diplomatik sinyaller gelmesi durumunda fiyatların daha da düşebileceğini öngörüyor.

Benzin fiyatları düşüyor: Motorine de indirim yolda

Petrol fiyatlarının son bir ayın en düşük seviyesine gerilemesinin ardından benzinin litre fiyatına 6 Kasım'dan itibaren 6 lira 8 kuruş indirim yapılması bekleniyor. İndirimin ardından İstanbul'da benzinin litre fiyatı 74,42 liraya düşecek. Küresel piyasalarda motorin fiyatlarının da gerilemesiyle bu üründe de yüksek tutarlı bir indirim gündeme gelebilir.

Rystad: Hürmüz'deki akışın savaş öncesine dönmesi pek olası değil

Enerji istihbarat firması Rystad Energy'ye göre, ABD ve İran 2027 yılının ortalarına kadar sınırlı bir anlaşmaya varabilir; bu da Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrol akışının kademeli olarak toparlanmaya devam etmesini sağlayabilir. Ancak temel anlaşmazlıklar varlığını sürdürecek ve Ortadoğu'daki durum gelecek yıl da normale dönmekten çok uzak kalacak.

Firmaya göre, Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleşen petrol akışı kademeli olarak toparlanmaya devam edecek olsa da, normalleşmiş bir ticaret ortamında savaş öncesi seviyelere ulaşması pek muhtemel görünmüyor.

Azerbaycan haber ajansı Trend'in aktardığı bir Rystad Energy raporunda, "Kapsamlı bir uzlaşmaya varmak; İran'ın nükleer programı, yaptırımlar, Tahran destekli silahlı gruplar ve deniz taşımacılığının güvenliği gibi meselelerin ele alınmasını, aynı zamanda İsrail'in güvenlik çıkarlarının da göz önünde bulundurulmasını gerektirir" ifadesine yer verildi.

Rystad'ın Jeopolitik Analiz Başkanı Jorge León liderliğindeki analistler, raporda "Tüm bu ihtilaflı konuların önümüzdeki yıl içinde çözüme kavuşturulmasının pek olası olmadığını düşünüyoruz" değerlendirmesinde bulundu.

Küresel dizel sıkıntısı 2027'ye kadar uzayabilir

Uzmanlara göre, küresel dizel sıkıntısı 2027'ye kadar uzayabilir.  Asya'nın ham petrol ithalatı, Ekim ayında 26,39 milyon varil/gün seviyesine ulaşarak savaş öncesi seviyelere neredeyse geri döndü; ancak dizel ithalatı ise savaş öncesi hacimlerin yüzde 10 altında kaldı.

Ham petrol akışı toparlanmasına rağmen, Ortadoğu'daki hasarlı rafineriler, Rusya'daki tedarik kesintileri ve azalan yakıt sevkiyatları rafineri marjlarını yüksek tuttuğu için dizel kıtlığı devam ediyor. Ertelenen rafineri bakımı ve belirsiz Çin ihracatı, arz kıtlığını uzatma tehdidi oluşturduğundan, küresel dizel sıkıntısı 2027'ye kadar uzayabilir.

Dünya Altın Konseyi: Merkez bankaları 2024'ten beri en hızlı alımını gerçekleştirdi

Merkez bankaları, küresel enflasyon ve jeopolitik risklerin gölgesinde altın rezervlerini artırmaya devam ediyor. Dünya Altın Konseyi'ne göre, merkez bankalarının üçüncü çeyrekteki toplam talebi, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 42 artarak 321 tona ulaştı ve "son dönemdeki tipik çeyreklik alım seviyelerini geride bıraktı."

Bu rakam, 2024 yılının sonundan bu yana kaydedilen en yüksek çeyreklik toplam olurken, beş yıllık çeyreklik ortalama olan 227 tonun da belirgin bir şekilde üzerinde gerçekleşti. Altın alımlarında başı Çin Halk Bankası çekerken, onu Polonya Merkez Bankası izledi.

Yılbaşından bu yana küresel merkez bankaları ve diğer resmi kurumlar, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 6'lık bir artışla 675 ton altın satın aldı.

Bunun sonucunda kuruluş, 2026 yılına ilişkin merkez bankası talep tahminini yukarı yönlü revize etti. Grup, söz konusu kurumların bu yıl en az geçen yılki 848 tonluk alım miktarına ulaşacağını öngörüyor. Raporda, güçlü geçen üçüncü çeyreğin temelinde "portföy çeşitlendirme ve risk yönetimi" arayışının yattığı belirtildi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Hiç ummadığınız insanlar bu işlerin içerisine girmişler

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, yüz binlerce yatırımcıyı etkileyen ve hacmi yüz milyarlarca lirayı aşan fon krizine "ummadığı kişilerin" dahil olduğunu öğrendiklerini söyledi, "yargının gerekeni yaptığını" belirtti.

Erdoğan, Güney Kore ziyareti dönüşünde uçakta yaptığı açıklamada "Gerekli talimatları verdik. Yol haritasına göre her kurum kendi görevini yerine getiriyor. Herhangi bir taviz vermemiz mümkün değil" dedi. Eylül ayında ortaya çıkan kriz, AKP tabanında da eleştirilere yol açmış, bazı muhafazakar sivil toplum kuruluşları yazılı açıklama yaparak iktidarın tutumunu eleştirmişti.

Erdoğan eleştirilere yanıt vererek, "Tabii bir gerçek var. Nedir bu gerçek? Bakıyorsunuz hiç ummadığınız insanlar bu işlerin içerisine girmişler" dedi.

Şimşek: Listelerin açıklanmasını tercih ederim

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda bakanlığının 2027 yılı bütçesine ilişkin görüşmelerde konuşan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon krizinde listelerin açıklanmasını tercih ettiğini açıkladı. Bakan Şimşek, "Bu listelerin açıklanıp açıklanmaması hususunda benim bir engelim yok. Ben şahsen mümkünse açıklanmasını tercih ederim" dedi.

Eski bakan Fatma Betül Sayan Kaya tutuklandı

Fon vurgunu soruşturmasında eski bakan ve AKP Genel Başkan Yardımcısı Fatma Betül Sayan Kaya tutuklandı. Yaklaşık 163 milyon TL’lik Özata Denizcilik hissesi alım satımından eşi İlyas Kaya ile birlikte 2,17 milyar TL gelir elde ettiği iddiasıyla soruşturulan Kaya hakkında örgüt üyeliği ve Sermaye Piyasası Kanunu’na muhalefet suçlamaları yöneltildi. Kaya’nın eşi İlyas Kaya ve eski SPK Başkanı İbrahim Ömer Gönül ise adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı. Kaya çifti, adliyeye girişte gazetecilerin 163 milyon TL’nin kaynağına ilişkin sorularını yanıtsız bıraktı.

Ayrıca, fon soruşturması kapsamında 31 Ekim'de gözaltına alınan eski Borsa İstanbul AŞ Genel Müdürü Korkmaz Enes Ergun, “rüşvet almak” suçlamasıyla sevk edildiği sulh ceza hakimliğince tutuklandı. Ergun hakkında “suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma” suçlaması da bulunuyor.

420 bin kişiye 130,2 milyar lira ödeme yapıldı, 179 bin kişi parasının tamamını geri aldı

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, komisyonda yaptığı konuşmada, manipülasyon nedeniyle bünyesi zayıflayan bazı fonların Eylül ortasında temerrüde düşmeye başladığına, SPK'nin 131 fonda tasfiye kararı aldığına işaret ederek, şu bilgileri paylaştı:

"Fon pay sahiplerine yapılan ödemelerde fon mal varlığı, geri kazanım hesaplarındaki kaynaklar ve isteğe bağlı iade hesaplarındaki tutarlar kullanılmakta olup kamu bütçesinden kaynak kullanılmayacaktır. Olağan tasfiye kapsamında 93 fonda 71 bin 899 hesaba 68 milyar lira ödenmiştir. Olağanüstü tasfiye kapsamında ise 4 Kasım 2026 tarihi itibarıyla 15 fonda 542 bin 975 hesaba toplam 62,2 milyar lira ara ödeme yapılmıştır. Bugüne kadar 108 fonda, 614 bin 874 hesaba, 420 bin 31 tekil kişiye 130,2 milyar lira ödeme yapılmış ve 179 bin 449 kişi net yatırım tutarının tamamını almıştır."

"Yaklaşık 3,8 milyar lira tutarında 100 işlem ertelendi"

Şimşek, MASAK'ın yaptığı çalışmalara dikkati çekerek, şunları kaydetti:

"Bu süreçte MASAK tarafından fonlardan haksız ve fahiş kazanç elde edenlerin bu kazançlarla ilgili mal varlıklarının tespiti ve yurt dışındaki mal varlıklarının ülkemize getirilmesine yönelik girişimler de sürdürülmektedir. 4 Kasım itibarıyla yaklaşık 3,8 milyar lira tutarında 100 işlem ertelenmiş, 36 farklı ülkedeki yurt dışı muadilleri ile işbirliği neticesinde 9 milyar lira mal varlığı tespit edilerek adli mercilerin bilgisine sunulmuştur."

Ekim ayı enflasyonu TÜİK'e göre yüzde 29,77; ENAG'a göre 45,12

TÜİK'in Ekim ayı enflasyon verilerine göre, Ekim'de aylık bazda yüzde 2,58, yıllık bazda yüzde 29,77 oldu. Ekonomistlerin beklentisi aylık yüzde 2,20 idi. 12 aylık ortalamalara göre enflasyon artışı ise yüzde 30,45 oldu.

TÜİK verilerine göre, enflasyon hesaplamasında kullanılan 174 alt harcama grubunun 2026 yılı Ekim ayı itibarıyla 134'ünde artış yaşandı. Yıllık enflasyonun en yüksek olduğu harcama grubu yüzde 40,24 ile konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar oldu.

Ekim ayı enflasyon verileriyle birlikte Kasım ayında kiracılara uygulanabilecek tavan zam oranı yüzde 31,23 oldu.

Akademisyenlerden oluşan bağımsız Enflasyon Araştırma Grubu'na (ENAG) göre ise, Ekim'de aylık bazda enflasyon yüzde 2,68, yıllık bazda ise yüzd 45,12 olarak gerçekleşti.

İstanbul Ticaret Odası'na göre (İTO) de Ekim ayında İstanbul'da tüketici fiyatları ekim ayında aylık yüzde 2,47 artarken, yıllık enflasyon yüzde 32,47 olarak gerçekleşti.

Şimşek: Yıllık enflasyon yüzde 29,8’e geriledi

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, yıllık tüketici enflasyonunun yüzde 29,8’e gerilediğini açıkladı. Şimşek, savaş nedeniyle artan enerji fiyatlarının dezenflasyon sürecini sınırladığını belirtti

Yıllık tüketici enflasyonunun bir önceki yılın aynı ayına göre 3,1 puan gerilediğini belirten Şimşek, enflasyondaki düşüşün ulaştırma hizmetleri ve enerji dışında genel sektörlere yayıldığını ifade etti. Şimşek, yıllık enflasyonun gıdada 7,1 puan, enerji ve gıda dışı mallarda 2,5 puan, hizmetlerde ise 7,9 puan gerilediğini bildirdi. Savaşın etkisiyle yükselen enerji fiyatlarının enerji enflasyonunu 16,7 puan artırdığını belirten Şimşek, bu durumun dezenflasyon sürecini sınırladığını kaydetti.

Önümüzdeki döneme ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Şimşek, ekonomik aktivitenin dengeli seyretmesi, enerji ve emtia fiyatlarında öngörülen gerileme, beklentilerdeki iyileşme ve hizmet enflasyonundaki ataletin azalmasının enflasyondaki düşüşü destekleyeceğini ifade etti.

Memur ve memur emeklilerine 2027'de yüzde 5 ve yüzde 4 toplu sözleşme zammı

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, 2027 yılında memur ve memur emeklileri için yüzde beş ve yüzde dört oranında artış yapılacağını söyledi. TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın 2027 yılı bütçesi için komisyonda sunum yapan Bakan Işıkhan, "Yürürlükteki 2026-2027 dönemine ilişkin toplu sözleşme kapsamında, memur ve memur emeklilerimiz için 2027 yılında yüzde beş ve yüzde dört oranındaki artışlar ile olası enflasyon farkı da aylıklara yansıtılacaktır" dedi.

Bu kapsamda memur ve memur emeklilerinin aylıklarına yılın ilk yarısında yüzde beş, ikinci yarısında ise yüzde dört toplu sözleşme zammı uygulanacak; enflasyonun zamları aşması durumunda oluşacak fark aylıklara eklenecek.

Şimşek: Aylık düzenlemesi tüm emeklileri kapsayacak

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, milyonlarca emeklinin merakla beklediği yeni aylık düzenlemesine ilişkin kritik açıklamalarda bulundu. Emeklilerin alım gücünü artırmaya yönelik teknik çalışmaların devam ettiğini belirten Şimşek, yapılacak artışta yaş ve prim ödeme gün sayısının belirleyici olacağını ifade ederek nihai çalışma için Aralık ayını işaret etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın mesajını verdiği emekli düzenlemesinin detaylarını paylaşan Bakan Şimşek, yürütülen çalışmanın tüm emeklileri kapsayacağını vurguladı.

Artışlarda adalet vurgusu yapan Şimşek, "Emeklilerimizin alım güçlerini desteklemek amacıyla yürüttüğümüz teknik çalışma henüz tamamlanmadı. Ancak yapılacak artışın emeklilerimizin yaş ve prim ödeme gün sayısına göre farklılaşmasının doğru olacağını düşünüyoruz," dedi.

Elektriğe "gizli zam": Aynı tüketim, daha yüksek fatura

Elektrikte destekli tarifeden yararlanma sınırı 2027'de yıllık 3000 kWh'ye düşecek. Bu durumda aynı buzdolabı, aynı çamaşır makinesi, aynı aydınlatma. Elektrik kullanımınız değişmese de gelecek yıl faturanız daha yüksek gelebilir.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), 30 Ekim'de aldığı kararla meskenlerde destekli tarifeden yararlanmayı belirleyen yıllık tüketim sınırını 2027 için 4 bin kilovat/saatten (kWh) 3 bin kilovat/saate indirdi. Karar ulusal tarifenin birim fiyatını değiştirmiyor.

Deutsche Welle'den Pelin Ünker'in haberine göre, tüketim sınırının düşürülmesiyle daha fazla abone destekli tarifeden çıkacak ve elektriği piyasa fiyatlarına göre alacak.

Yeni sınır aylık ortalama 250 kWh'ye karşılık geliyor. Elektrik Mühendisleri Odasının (EMO) dört kişilik aile için hesapladığı temel tüketim ise ayda 230 kWh. Üstelik bu hesaba elektrikle ısınma, soğutma ve sıcak su dahil değil.

Meskenler için sınır 2025 yılında 5 bin kWh olarak uygulanmıştı. 2026'da ise 4 bin kWh olarak uygulanıyor. Gelecek yıl 3 bin kWh'ye düşmesiyle destekli tarifeden yararlanmayı belirleyen yıllık tüketim sınırı bir yılda yüzde 25, 2025'e göre yüzde 40 düşmüş olacak.

Sanayi daralıyor, işletmeler kapanıyor

İmalat sanayindeki olumsuz tablo, üretim ve siparişlerdeki gerilemenin yanı sıra işletme kapanışlarıyla da kendini gösterdi. TOBB verilerine göre, Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarını kapsayan üç aylık dönemde toplam bin 373 imalat işletmesi faaliyetlerine son verdi. Kapanan işletmelerin 979'unu şirket ve kooperatifler, 394'ünü ise gerçek kişi ticari işletmeleri oluşturdu.

Sanayi üretimindeki daralma Ekim ayında da devam etti. İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından açıklanan Türkiye İmalat Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI), eylül ayındaki 47,9 seviyesinden ekimde 47,3'e düştü. Böylece endeks hazirandan bu yana en düşük düzeyine inerken imalat sanayisindeki daralma 31'inci ayına taşındı. İncelenen 10 sektörden yalnızca birinde üretim artışı yaşanırken siparişlerdeki düşüş ve yüksek maliyetler işletmeler üzerindeki baskıyı artırdı.

Otomotiv sektöründe sert düşüş: 10 aylık kayıp yüzde 15'i aştı

Türkiye’de otomobil ve hafif ticari araç satışları, ocak-ekim döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 15,33 azalarak 883 bin 799’a geriledi. Otomobil satışlarında düşüş yüzde 16,85’i bulurken SUV modeller 461 bin 200 satışla yüzde 66,6 pay aldı. Elektrikli otomobillerin toplam pazardaki payı ise yüzde 19,6 oldu.

Özelleştirme kamuyu çarptı: 140,1 milyar TL’lik görev zararı

Seçim politikalarının, enerjideki özelleştirmelerin ve ekonomik krizin yurttaşa etkisini gizlemek amacıyla görevler yüklenen EÜAŞ’ın görevlendirmelerden kaynaklı zararı, emsalsiz boyuta ulaştı. BirGün gazetesisin haberine göre, EÜAŞ’ın 2026’nın üç çeyreğinde toplam 140,1 milyar TL’lik görev zararına imza attığı belirlendi.

THY Yönetim Kurulu Başkanı Şeker: 150 Boeing uçağı alışımız kesinleşti

Türk Hava Yolları Yönetim Kurulu ve İcra Komitesi Başkanı Prof. Dr. Murat Şeker "Gelir performansımız ve hayata geçirdiğimiz verimlilik projelerinin desteğiyle üçüncü çeyrekte 929 milyon dolar esas faaliyet karı kaydettik" dedi. Ayrıca "Seçici yatırım stratejimiz kapsamında, Boeing ile 100'ü kesin, 50'si opsiyon olmak üzere toplam 150 uçaklık siparişimizi kesinleştirdik. Yılın ilk dokuz ayında toplam yatırım tutarımız ise 4,6 milyar dolara ulaştı" ifadelerini kullandı.

Kredi ve kredi kartı borçlarının silinmesi için kanun teklifi

Bankalara kredi ve kredi kartı borcu bulunan, borçları nedeniyle icra takibiyle karşı karşıya kalan vatandaşları ilgilendiren yeni bir düzenleme TBMM gündemine taşındı. Kanun teklifi, belirli şartları taşıyan borçluların faiz ve masraflarının silinmesini, ana para borçlarının ise peşin veya 5 yıla kadar vadeyle ödenmesini öngörüyor. Teklifte, başvuru için 60 günlük süre öngörüldü.

Yeniden Refah Partisi İstanbul Milletvekili Doğan Bekin tarafından hazırlanan teklif TBMM Başkanlığına sunuldu. Teklif Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu'na sevk edildi.

20 dakikada 6.3 milyar dolar: Kripto para tarihinin en büyük soygunu

Bilgisayar korsanları, dünyanın en büyük kripto para borsası Binance'ten 6.3 milyar dolar çalarak tarihin en büyük dijital varlık hırsızlığını gerçekleştirdi.

Borsa ve uzmanların blok zinciri kayıtları analizlerine göre, borsanın işlemleri gerçekleştirmek için kullandığı cüzdanlardan yaklaşık 6.3 milyar dolar değerinde kripto para çalındı. Binance, sosyal medya platformu X'te yapılan açıklamada saldırının başlangıçta güvenliği ihlal edilmiş bir dizüstü bilgisayar ile gerçekleştiğini düşündüklerini ifade ederken "fakat daha sonra yaptığımız inceleme, başka güvenlik ihlali noktalarını da ortaya çıkardı" ifadelerini kullandı ama güvenlik ihlallerine dair detay vermedi.

Borsanın internet sitesinde yer alan açıklamasına göre borsanın, güvenlik ihlallerinde müşterilerini korumak amacıyla 1 milyar dolarlık bir bitcoin rezervi bulunuyor. Şirketin genel müdürü Richard Teng, kayıpların fon ve şirket kaynaklarıyla karşılanacağını söyledi.

ABD'li blok zinciri analiz şirketi TRM Labs'a göre saldırganlar, Binance'in işlemleri onaylayan "imza altyapısını" ele geçirerek cüzdanlardan transfer talimatı verdi. Blok zinciri kayılarına göre büyük bir kısmı Perşembe TSİ 2300 civarında gerçekleşen soygun yaklaşık 20 dakika sürdü. Saldırganlar, Binance ile bağlantılı kurumlar ve stabil kripto para ihraççıların müdahalesini engellemek için çalınan varlıkları bir an önce farklı cüzdanlara aktarmaya çalıştı. Çalınan varlıkların yaklaşık yarısı kurumlar tarafından dondurulabildi.

Birkaç ABD'li blok zinciri analiz şirketi, saldırının Kuzey Koreli bilgisayar korsanları tarafından gerçekleştirildiği düşünülen saldırılara benzer özellikleri olduğunu belirtti.

İngiltere Merkez Bankası üç yıl sonra ilk artış ile faizi yüzde 4’e çıkardı

İngiltere Merkez Bankası, İran savaşının körüklediği fiyat artışlarını dizginlemek amacıyla politika faizini yüzde 4'e yükseltti.

İngiltere Merkez Bankası, beklendiği üzere politika faizini perşembe günü yüzde 3,75'ten yüzde 4'e yükseltti. Bu yıl enflasyondaki artışın başlıca nedeni, İran savaşı ve Hürmüz Boğazı'nda yaşanan aksaklıkların küresel petrol ve doğal gaz arzını sıkıştırmasıyla yakıt maliyetlerinin keskin biçimde yükselmesi oldu.

Karar, bankanın Ağustos 2023'ten bu yana yaptığı ilk faiz artırımı. Para Politikası Kurulunun sekiz üyesi 0,25 puanlık artış yönünde oy kullanırken bir üye faizin 0,5 puan yükseltilmesini istedi. Bankanın harekete geçmesi yönündeki baskı son aylarda giderek arttı. Eylülde enflasyonun son 11 ayın en yüksek düzeyi olan yüzde 3,5'e çıkması, bankanın yüzde 2'lik hedefinin üzerindeki fiyat artışları karşısında kasım ayında faiz artırılacağı beklentisini güçlendirdi. Piyasalarda 2027'de yeni artışların gelebileceği de değerlendiriliyor.

İtalyan savunma şirketi Leonardo'dan 60 milyar Euro’luk sipariş rekoru

Leonardo, 2026 yılının ilk dokuz ayında siparişlerini yüzde 28 artırdı. İtalyan şirket, savunma, havacılık, insansız hava araçları ve yeni sanayi ortaklıklarına odaklanırken, Iveco Group'un Savunma Bölümü'nü satın alması da şirketin sektördeki konumunu güçlendirdi.

İtalyan savunma ve havacılık şirketi Leonardo, perşembe günü yayımladığı açıklamada, aldığı siparişlerin toplam değerinin ilk kez 60 milyar Euro’yu aştığını duyurdu.

Dünya Bankası: Gelişmekte olan ülkelerin dış borcu 9,4 trilyon dolarla rekor kırdı

Dünya Bankası, 2026 Uluslararası Borç Raporu'nu yayımladı. Raporda, gelişmekte olan ülkelerin dış borcunun geçen yıl yüzde 5,5 artışla 9,4 trilyon dolara yükseldiği belirtildi. Bu artışın 2021'den bu yana kaydedilen en hızlı yükseliş olduğu ve 2022-2024 dönemindeki ortalama artışın yaklaşık 4 katına ulaştığı bildirildi.

Borç artışında özel kreditörlerin payı öne çıktı. Raporda, uluslararası finansmana erişim koşullarının iyileşmesine rağmen finansman maliyetlerinin düşmediğine dikkat çekildi. Özellikle en yoksul ülkelerdeki yüksek borç yükünün, insan kaynağına yönelik temel yatırımları sınırlama riski taşıdığı ifade edildi.

Birçok hükümetin vadesi gelen borçlarını geri satın almak amacıyla yeni tahvil ihraç ettiğine dikkat çekilen raporda, kamu kuruluşlarının tahvil ihraçlarının yaklaşık yüzde 35 artarak 251 milyar dolara yükseldiği kaydedildi. Bu tutarın son beş yılın en yüksek seviyesi olduğu aktarıldı. Bunun çoğu zaman daha yüksek faiz maliyetlerine yol açtığı belirtildi.

İtalya'da 'hayat pahalılığı ve savaş ekonomisine karşı' grev ve gösteriler

İtalya'da hayat pahalılığı ve savaş ekonomisine karşı ülke genelinde grev ve protestolar düzenlendi. Göstericiler, okullara daha fazla kaynak ayrılması ve barınma konusunda destek sağlanmasını talep etti.

USB sendikasının ilan ettiği genel grevde eylemler ağırlıkla tren istasyonları ve limanlar önünde yapıldı. 50'den fazla ilde düzenlenen eylemlere öğrenci hareketleri de katıldı. Son haftalarda Milano gibi bazı şehirlerdeki gösterilerde şiddet olaylarının yaşanmasının etkisiyle güvenlik güçleri alarmda. Grev ve yürüyüşlere işçiler, emekliler, öğrenciler, barınma hakkı savunucuları ve Filistin destekçileri de dahil on binlerce kişi katıldı.