Merkez Bankası'ndan yukarı revizyon, Fed'den faiz sinyali

Levent Gürses

Haftanın kuşkusuz en önemli olayı Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan’ın enflasyon tahminlerini yükseltmesiydi. Yılın son Enflasyon Raporu'nda Karahan, 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 28'den yüzde 29,5'e çekti. Asıl çarpıcı olan 2027 tahminiydi; orada yüzde 15 olan hedef bir anda yüzde 21'e yükseltildi.

Peki bu revizyon nereden çıktı? İki ana sebep var: İlki, İran savaşı kaynaklı enerji fiyatlarındaki kalıcı artışlar. Merkez Bankası 2026 ortalama petrol fiyatı varsayımını 87,8 dolardan 97,2 dolara çıkardı. İkincisi ise son dönemde fon piyasasında yaşanan çalkantılar. Gıda tarafında da beklentiler yüzde 28,5'ten yüzde 31,3'e revize edildi.

ABD'de ise, Ekim ayı enflasyonunda yüzde 0,3 artış beklenirken enflasyon yüzde 0,4 geldi. Üstelik gıda ve enerjiyi dışarıda bırakan çekirdek enflasyon da yüzde 0,3 arttı. İşin ilginç yanı, ABD Merkez Bankası (Fed) Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller veri açıklanmadan hemen önce "çekirdek enflasyon yüzde 0,3 gelirse Aralık'ta 50 baz puanlık faiz artışını bile masaya koymalıyız" demişti. Veri tam da onun dediği gibi çıkınca, Aralık toplantısında faiz artırma ihtimali piyasalarda neredeyse kesin (FedWatchTool'a göre yüzde 90'ın üzerinde) fiyatlanmaya başladı. ABD'de hane halkı borcunun 19,1 trilyon dolara dayandığı bir dönemde bu faiz baskısı doları 19 ayın en yükseğine kadar güçlendirirken, ons altın 10 Kasım'daki 4.150 dolar seviyesinden 12 Kasım'da 3.870 dolar seviyesine kadar geri çekildi.

Haftanın önemli gelişmeleri şöyle:

Merkez Bankası'nın 2026 yıl sonu enflasyon tahmini yüzde 29,5'e yükseldi.

Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, 12 Kasım'da açıkladığı yılın son Enflasyon Raporu'nda 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 28'den yüzde 29,5'e yükseltti. Orta Vadeli Program (OVP) hedefleriyle eşitlenen yeni projeksiyonlarda 2027 tahmini yüzde 21'e, 2028 tahmini ise yüzde 13,5'e çıkarıldı. Karahan, "Enflasyonun 2027 yıl sonunda yüzde 21'e, 2028 yıl sonunda yüzde 13,5'e, 2029 yıl sonunda yüzde 9'a gerileyeceğini öngörüyoruz" dedi. Başkan Karahan, kur politikasında değişiklik olmadığını ve Türk lirası tercihinin güçlü seyrettiğini vurguladı. Enflasyon görünümünde veya TL talebinde bozulma yaşanması halinde politika faizi dahil tüm araçların kararlılıkla kullanılacağı mesajı verildi.

Şehir hastanelerine 129,4 milyar TL

Sağlık Bakanlığı’nın 2027 bütçesinin 160,6 milyar TL’sine şimdiden ipotek koyan şehir hastaneleri, Ocak-Ekim 2026 döneminde de bütçenin büyük bir kısmını yuttu. KÖİ modelli şehir hastanelerinin müteahhitlerine 10 ayda 129,4 milyar TL aktarıldı.

BirGün gazetesinden Mustafa Bildir’in haberine göre, Türkiye’deki 18 şehir hastanesini işleten ve 2025 yılında 111 milyar 100 milyon 278 bin TL’lik kaynak aktarılan müteahhitlerin, 2026 yılında da sağlık bütçesinden fahiş tutarlar almaya devam ettikleri görüldü.

Sağlık Bakanlığı, 2026 yılının Ocak-Ekim döneminde şehir hastanelerine yönelik faaliyetler kapsamında toplam 129 milyar 486 milyon 453 bin TL harcadı. Şehir hastaneleri için Sağlık Bakanlığı bütçesinden yalnızca Ekim ayında 21 milyar 391 milyon 336 bin TL ödendi.

Erdoğan: Yeşil enerji yatırımlarını teşvik edeceğiz, nükleer santraller artacak

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, COP31 İş Forumu'nda Türkiye'nin yeşil dönüşüm hedeflerine ilişkin önemli mesajlar verdi. Türkiye'nin 2053 net sıfır emisyon hedefini yineleyen Erdoğan, "Nükleer güç santrallerimizin sayısını artıracağız" dedi. Erdoğan, iş dünyasına da iklim mücadelesinde daha fazla sorumluluk üstlenme çağrısı yaptı:

"Bu süreçte rüzgar, güneş, hidroelektrik gibi yeşil enerji yatırımlarını teşvik etmeyi sürdüreceğiz. Aynı şekilde nükleer güç santrallerimizin sayısını artıracağız. Her yıl on milyarlarca dolarını enerji ithalatına harcayan bir ülke olarak kendi kaynaklarımızı en üst düzeyde devreye almaya odaklanıyoruz. Elektrik kullanımının yaygınlaştırılması bir diğer önceliğimizdir. Gelecek 10 senede planımız en az yüzde 50 oranında artış sağlamaktır."

Şimşek fona neden öncesinde müdahale edilmediğini açıkladı

Yeni Parti Milletvekili Sezgin Tanrıkulu'nun soru önergesini yanıtlayan Mehmet Şimşek, fona neden skandal ortaya çıkmadan önce müdahale edilmediğini açıkladı. Şimşek, SPK'de bir erken uyarı sistemi bulunmadığını, MASAK'ın ise finansal işlemleri onaylayan ya da durduran bir kurum olmadığını aktardı. Şimşek, toplam 131 fonun tasfiyeye alındığını, 178 bini aşkın tekil yatırımcının anaparasının ödendiğini bildirdi.

BDDK Başkanı Şahap Kavcıoğlu istifa etti

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) Başkanı Şahap Kavcıoğlu, hakkında fon kriziyle ilgili çıkan iddialar nedeniyle görevinden istifa ettiğini duyurdu. Kavcıoğlu bu kararı "kurumun daha fazla yıpranmaması için aldığını" söyledi. Sosyal medya hesabından bir açıklama yapan Kavcıoğlu, "Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan affını istediğini" ifade etti.

Merkez Bankası kredilerde büyüme limitlerini yükseltti

Merkez Bankası, makrofinansal istikrarın korunması ve para politikasının etkinliğinin artırılması amacıyla karar alarak kredi piyasasının büyüme sınırlarında değişiklik yaptı.

Merkez Bankası ihtiyaç, taşıt ve ticari kredilerde sekiz haftalık büyüme limitlerini yükseltti.

İhtiyaç ve taşıt kredilerindeki güncel büyüme sınırı yüzde 3'ten yüzde 3,5'e yükseltildi. KOBİ'lere verilen TL kredilerde yüzde 5'lik limit yüzde 5,5'e yükseltilirken, KOBİ harici işletmelere verilen kredilerde ise büyüme sınırı yüzde 2'den yüzde 2,5'e yükseltildi.

Benzine indirim geldi: Litresi 71,20 TL  oldu

Petrol fiyatları, Ortadoğu'daki barış görüşmeleri ve Rusya-Ukrayna savaşında ilerleme sağlanabileceğine yönelik beklentilerle geriledi. Brent petrolün varil fiyatı 91,45 dolara düşerken, benzine yapılan 3 lira 40 kuruşluk indirim 12 Kasım Perşembe itibarıyla pompaya yansıdı. Benzinin litresi İstanbul Avrupa Yakası'nda 71,20 TL oldu. Motorin fiyatlarında ise değişiklik olmadı.

Tüketici kredileri 3,5 trilyon lirayı aştı

BDDK verilerine göre, tüketici kredilerinin toplam tutarı 6 Kasım itibarıyla 3 trilyon 558 milyar liraya yükseldi. Kredilerin 2 trilyon 660 milyar lirasını ihtiyaç kredileri oluştururken, takipteki alacaklar bir haftada 12,9 milyar lira arttı.

Sanayi üretimi yıllık %2,6 arttı

Sanayi üretimi yıllık yüzde 2,6 ve aylık bazda yüzde 2,1 arttı. Yıllık olarak bakıldığında; Eylül ayında madencilik ve taş ocakçılığı sektörü endeksi bir önceki yılın aynı ayına göre %1,2 arttı, imalat sanayi sektörü endeksi %2,6 arttı ve elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi %4,0 arttı. Aylık olarak ise; Eylül ayında madencilik ve taş ocakçılığı sektörü endeksi bir önceki aya göre %1,1 arttı, imalat sanayi sektörü endeksi %2,3 arttı ve elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi %0,1 arttı.

Üç banka birleşiyor

Kamu sermayeli 3 bankanın birleşmesi için önemli bir adım atıldı. Ziraat Katılım, Vakıf Katılım ve Halk Katılım bankaları, tek bir çatı altında toplanarak yeni bir isimle hizmet vermeye hazırlanıyor.

Türkiye Varlık Fonu'ndan yapılan açıklamaya göre, Türkiye Varlık Fonu'nun (TVF) yüzde 100 iştiraki TVF Katılım Finans Yatırımları A.Ş., Ziraat Katılım ve Halk Katılım'ın paylarının tamamını devraldı.

Bu birleşme için ilk adım geçen ay atıldı. Türkiye Varlık Fonu'nun internet sitesinden yaptığı duyuruya göre, TVF'nin açıklamasında duyurulan pay devir sözleşmeleri kapsamında, ilgili yasal ve düzenleyici süreçlerin ardından kapanış işlemleri tamamlandı.

Nvidia'da Huang bombası, CEO değişti

ABD'li çip üreticisi Nvidia'da üst düzey yönetim değişikliği yaşandı.

Şirketin 2013 yılından bu yana finans direktörlüğünü (CFO) yürüten Colette Kress, Jensen Huang'ın görevden alınmasının ardından geçici CEO olarak görevlendirildi.

Yönetim kurulu, şirketin kurucu ortağı ve CEO'su Jensen Huang'ı, özel hayatına ilişkin ortaya atılan iddiaların ardından görevden aldı.

Nvidia'nın hisseleri, şirketin CEO'su Jensen Huang'ın yabancı istihbarat faaliyetlerinin hedefi olduğuna ilişkin iddialar üzerine soruşturma başlatıldı.

Jensen Huang ile yakın ilişkisi bulunduğu belirtilen Megaspeed'in eski yöneticisi Alice Huang'ın Çin istihbaratı adına faaliyet gösterdiği ve Pekin yönetimine bilgi aktardığı öne sürüldü.

Analistler, Jensen Huang'ın eşi Lori Huang ile olası bir boşanma sürecine girmesi durumunda, yaşadıkları eyaletin mal paylaşımına ilişkin yasal düzenlemeleri kapsamında Nvidia hisselerinin de paylaşım konusu olabileceğine işaret ederek, böyle bir senaryoda yüksek miktarda hisse satışının gündeme gelebileceğini ifade ettiler.

Bu süreçte Nvidia'nın hisseleri Kasım başından 12 Kasım'a kadar yüzde 18,5 değer yitirdi.

ABD'ye Rus dizeli taşıyan bir tanker daha geri döndü

ABD Başkanı Donald Trump'ın Rusya'dan 1 milyon tona varan miktarda dizel yakıt geleceği sözünü vermesine rağmen, ABD'ye tek bir varil dahi ulaşmadı. ABD'ye Rus dizeli taşıyan bir tanker, yaptırımlar nedeniyle rotasını değiştirmek zorunda kaldı.

Independent Türkçe'de yer alan ve Bloomberg ile Kyiv Post'un haberine göre yaklaşık 300 bin varil, yani 40 bin ton Rus dizeli taşıyan Malta bayraklı Agioi Fanendes adlı tanker, New York'a 400 deniz mili (yaklaşık 740 km) mesafedeyken rotasını geri çevirdi.