Enflasyon hedefi %26 oldu…

Levent Gürses

Haftanın en önemli gelişmesi, enflasyon tahminlerinin bir kez daha yükseltilmesi ve ABD Başkanı Donald Trump’ın çok kritik Çin ziyaretiydi.

Petrol devleri birinci çeyrek bilançolarını açıklarken, İran savaşının kazananları ve Türkiye ekonomisi gibi kaybedenleri ortaya çıkıyor.

Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, 14 Mayıs'ta yılın ikinci Enflasyon Raporu'nu açıkladı. Küresel enerji şokları ve Hürmüz Boğazı'ndaki lojistik riskler nedeniyle, raporda yıl sonu enflasyon ara hedefi yüzde 24'e yükseltildi. Bu hedef Şubat ayındaki ilk raporda yüzde 16 olarak açıklanmıştı. Yıl sonu enflasyon beklentisi ise ara hedefin iki puan üstünde, yüzde 26 oldu.

Raporda, sıkı para politikasının tahmin edilenden daha uzun süre korunacağı vurgulandı.

Enflasyonda ara hedef yüzde 26, yıl sonu hedefi yüzde 24 (önceki yüzde 16) olurken, "Enflasyon üzerindeki risklere karşı ihtiyatı korumamız gerekiyor" diyen Merkez Bankası Başkanı Karahan, kısa vadede enflasyonist etkiler olduğu için orta vadeli görünümde bozulmaya engel olmaları gerektiğini belirtti.

Karahan, para politikası duruşuna ilişkin olarak "Belirsizlik azalana kadar mevcut duruşun isabetli olduğunu düşünüyoruz, sonrası için tüm seçenekler masada" mesajı verdi.

 

Enflasyon sadece 4,9 puan düşmüş olacak

Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) 2025 sonunda yüzde 30,9 olmuştu. Bu beklenti gerçekleşirse, Aralık 2025 - Aralık 2026 arasında yıllık enflasyon yalnızca 4,9 puan düşmüş olacak. Merkez Bankası 2027 sonu için enflasyon beklentisini yüzde 15, 2028 sonu beklentisini ise yüzde 9 olarak açıkladı. Türkiye'de en son 2019'da tek haneli enflasyon gerçekleşmişti.

Merkez Bankası, özellikle 2026 Nisan ayında aylık enflasyonun yüzde 4,18 ve yıllık oranın da yüzde 32,87'ye çıkması ve 4 aylık enflasyonun yüzde 14'e ulaşması üzerine revizyona gitti. Merkez Bankası enflasyon tahminini 5 yılda 16’ncı kez değiştirdi.

Ara hedef 2027 için yüzde 15'e, 2028 için yüzde 9'a yükseltildi.

Yıl sonu ara hedefinin yüzde 16’dan 24’e yükseltilmesiyle ücretleri eriyen işçi ve emeklileri daha zor günler bekliyor. Ücret artışlarının düşük tutulan bu tahminlere göre belirlenmesi, milyonlarca emekçinin enflasyon karşısında ezilmesini beraberinde getirdi.

 

Eski hedefe göre memura, asgari ücrete, emekliye zam yapıldı

Çalışma ekonomisi uzmanı Prof. Dr. Aziz Çelik, enflasyon revizyonu karşısında sendikaların yeri göğü inletmesi gerektiğini savundu.

Prof. Dr. Çelik, Merkez Bankası'nın 1 yıl önce yüzde 12 olarak belirlediği 2026 yıl sonu enflasyon hedefini yüzde 26'ya çıkarmasının ardından şöyle yazdı:

"Yüzde 12 hedefine göre asgari ücret belirlediler. O hedefe göre memura ve emekliye zam verdiler. Şimdi, hop yüzde 26! Yok öyle yağma! Şimdi asgari ücret ve memur maaşları başta olmak üzere  tüm emek gelirlerini de revize etmek lazım. Derhal ara zam!"

 

"Hedef hop diye değişti, Maaşlar hop diye değişmedi"

Nefes Gazetesi yazarı Murat Muratoğlu ise sosyal medyada, "Asgari ücret yüzde 16 hedefine göre belirlendi. Memur maaşı yüzde 16 hedefine göre verildi. Kiralar, vergi dilimleri, faturalar hepsi yüzde 16'ya endeksli. Merkez Bankası hedefi hop yüzde 24 yaptı. Hedef hop diye değişti, maaşlar hop diye değişmedi. Eee ne olacak şimdi?" diye yazdı.

 

Emekli yoksul, mutsuz ve iş kuyruğunda

Forum Sosyal Araştırmalar Enstitüsü’nün hazırladığı "Türkiye'de Emekli Yoksulluğu Araştırma Raporu", emekliliğin artık yalnızca geçim mücadelesi dönüştüğünü verilerle ortaya koydu. Rapora göre, emekliliğinde çalışmadan ihtiyaçlarını karşılayamayanların oranı yüzde 89’ken kredi kartı borcu olan emeklilerin oranı yüzde 98,6 olarak kaydedildi. Emeklilerin yüzde 56,2’si sağlık hizmetlerine erişemediğini belirtirken, yüzde 47,3’ü ise yaşamından memnun olmadığını söyledi.

 

Garantili yol-hastanelere 8 yılda 28, sadece geçen yıl 4.5 milyar dolar gitti

Kamu Özel İşbirliği (KÖİ) projelerine 2018'den beri 28 milyar dolardan fazla ödeme yapıldı. Ekonomist İnan Mutlu, şehir hastaneleri ve köprü ve otoyollar gibi KÖİ projelerine, 2018'den 2025 sonuna kadar 28 milyar 141 milyon dolar ödeme yapıldığını belirtti.

İnan Mutlu, 2025 yılı KÖİ faturasını da hesapladı. Buna göre, geçen yıl şehir hastanelerine 111,1 milyar lira, döviz garantili köprü ve otoyollara 85 milyar lira, yolcu garantisi tutmayan havalimanlarına 9,8 milyar lira bütçeden ödeme yapıldı.

Rakamın toplamı 206 milyar lirayı buluyor. Dolar karşılığı ise 4.52 milyar doları aşıyor.

İnan Mutlu şöyle diyor: "Rakamların büyüklüğünü göstermek için bir örnek verelim. Yaklaşık 17 milyon emekli ya da dul-yetim vs. maaşı alanlara geçtiğimiz Ramazan Bayramı'nda ödenen bayram ikramiyelerinin toplamı 58 milyar liraydı.”

 

Savaşın kazananları tabi ki petrol devleri

2026'nın birinci çeyreği petrol devlerinin kârlılığında parlak bir dönem oldu. BP'nin kârı neredeyse dörde katlandı. Suudi devi Aramco, tek bir çeyrek yılda 32.5 milyar dolar kâr etti.

Geçen yılın ilk çeyreğindeki 1,0 milyar dolar kârını yüzde 320 artırarak, bu yıl ilk çeyrekte 4,2 milyar dolara çıkaran BP, dönem itibarıyla savaşın kazananı oldu.

TotalEnergies de kârını yüzde 51 artışla 5.9 milyar dolara çıkarırken, birinci çeyrek itibarıyla Shell yüzde 18 ve Equinor  de yüzde 19 artırdı.

Saudi Aramco ise, kârını yüzde 25 artırarak 26'dan 32.5 milyar dolara çıkardı. Bu, ExxonMobil + Chevron + ConocoPhillips ve Eni'nin toplamından daha fazla…

Diğer yandan, Amerikan petrol şirketlerinin kârlarında düşüş oldu. ExxonMobil yüzde 44, Chevron yüzde 34, ConocoPhillips yüzde 21 kâr düşüşü yaşadı.

 

Trump'ın Çin Ziyareti olumlu bir hava estirdi

ABD Başkanı Donald Trump’ın 14-15 Mayıs tarihlerinde gerçekleştirdiği Çin ziyareti tüm dünyanın ilgi odağındaydı. Özellikle teknoloji sektöründeki gümrük vergileri, yaptırımlar ve teknoloji kısıtlamalarına yönelik müzakereler yakından izlendi. Ziyarette, yapay zekâ ve yarı iletkenler, Tayvan, İran ve enerji akışları, nadir toprak elementleri tedarik zincirleri gibi konuların görüşme masalarında ele alındığı bildiriliyor.

Trump, Pekin yönetiminin İran'a artık "silah vermeme" konusunda teminat verdiğini söyledi.

Trump, Çin Devlet Başkanı Şi'nin Hürmüz Boğazı'nın açık kalmasını istediğini ve "bir anlaşma yapılmasını arzu ettiğini" ifade etti.

Ayrıca, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in Amerikan uçak üreticisi Boeing'den 200 uçak satın almayı kabul ettiğini de belirtti. Trump, "Boeing 150 istiyordu, 200 aldılar" diyerek anlaşmanın ABD'de büyük istihdam yaratacağını vurguladı.

Trump’a finans, teknoloji, havacılık ve ticaret alanlarında faaliyet gösteren 17 büyük Amerikan şirketinin CEO ve üst düzey isimlerinden oluşan iş heyeti eşlik etti.

 

Şi: Çin ve ABD zamanın sorunlarına birlikte yanıt vermeli

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping Pekin'de Trump ile yaptığı görüşmedeki açıklamasında, iki ülkeyi ve dünyayı ilgilendiren konuları tartışmayı ve ilişkileri doğru yönde ilerleterek gelecek için yeni bir sayfa açmayı istediklerini söyledi.

Bugün küresel düzeyde yüzyılda görülmeyen dönüşümlerin hız kazandığına, uluslararası durumun kaygan ve çalkantılı olduğuna, dünyanın yeni bir tarihi kavşakta bulunduğuna dikkati çeken Şi, "Çin ve ABD zamanın sorunlarına birlikte yanıt vermeli" dedi.

Çin ve ABD'nin farklılıklarından çok ortak çıkarları olduğunu, bir ülkenin başarısının diğeri için şans olacağını vurgulayan Şi, iki ülkenin rakip değil ortak olması, birbirlerinin başarısına ve refahına katkı sağlayarak büyük güçlerin iyi geçinmesinin doğru yolunu bulması gerektiğini ifade etti.

 

Hürmüz'den Çin gemilerinin geçişi hızlanmaya başladı

İran devlet televizyonu, son saatlerde 30’dan fazla geminin Devrim Muhafızları’nın gözetimi ve belirlenen güzergâh üzerinden Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yaptığını açıkladı. Onay alınmadan hiçbir geminin geçiş yapmaya çalışmaması konusunda uyarıda bulunuldu

Tahran ile Petin arasında yapılan görüşmeler sonucunda , Çin gemilerinin Hürmüz'dan geçişine ilişkin mutabakata  varıldı bildirildi.

 

Birol: Petrolün varili 100 doların üzerine çıkabilir

Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, CNBC-e'ye verdiği demeçte, mevcut petrol fiyatlarının 100 doların üzerinde olduğuna dikkat çekerek, daha üst seviyelere çıkabileceğini işaret etti. Birol, söz konusu petrol fiyatlarının enflasyonu yukarı baskıladığını vurguladı.

Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmasının küresel enerji arzında ciddi risk yarattığını belirten Birol, kalıcı çözüm için boğazın "ivedilikle ve koşulsuz" açılması uyarısında bulundu.

 

Nisanda günde 2.74 milyon varil artış var

ABD'nin Energy Information Agency (EIA) adlı kuruluşu, Nisan ayında küresel petrol arzının iyileştiğini bildirdi. EIA, Mart ayında günde 12,87 milyon varil olan küresel petrol arzının Nisan’da 15,61 milyon varile çıktığını bildirdi. Bu aylık olarak günde 2,74 milyon varil artış demek.

Irak petrolünü aralarında Türkiye'nin de bulunduğu kanallardan ihraç etmenin peşinde...

Irak Petrol Bakanlığı, Basra-Haditha boru hattı, Türkiye, Suriye ve Ürdün olmak üzere üç yeni ihracat kanalı açıyor. Sputnik'in haberine göre, Hürmüz Boğazı üzerinden petrol ihracatını tehdit eden, halen süren aksaklıklar konusunda artan endişeler söz konusuyken Irak, en büyük stratejik enerji projelerinden birini, Basra'dan Haditha'ya uzanan ve günde 2.5 milyon varil gibi devasa bir kapasiteye sahip devasa petrol boru hattı projesini yeniden başlatıyor.

Proje sadece petrol taşımacılığıyla sınırlı olmayıp, aynı zamanda Irak’a Türkiye, Suriye ve Ürdün olmak üzere üç yeni ihracat kanalı açıyor.

 

OPEC global petrol talebi tahminini düşürdü

OPEC, 13 Mayıs'ta yayımladığı raporda, Çin ve Avrupa'daki ekonomik yavaşlama sinyallerini gerekçe göstererek 2026 yılı küresel petrol talebi büyüme tahminini aşağı yönlü revize etti. Buna rağmen jeopolitik riskler nedeniyle Brent petrolün varili 105 dolar civarında yüksek kalmaya devam etti.

 

Cari açıkta üç yılın en yükseği

Artan küresel enerji maliyetlerinin etkisiyle Mart ayı cari işlemler açığı 9,67 milyar dolar olarak gerçekleşti ve dış ticaret dengesi üzerindeki baskı sürdü. TCMB verilerine göre, mart ayında cari işlemler hesabı 9,67 milyar dolar açık verdi. Böylece son 3 yılın en yüksek aylık açığı görüldü.

Yıllıklandırılmış verilere göre, mart ayında cari açık 39,7 milyar dolar olarak belirlendi

 

Konut satışlarında ipotekli sıçrama

Nisan ayı konut satış istatistikleri açıklandı. Konut satışları yıllık yüzde 2,6 artışla 126 bin 808 adede ulaşarak son 4 ayın zirvesine çıkarken, faizlerdeki yüksek seyre rağmen ipotekli (kredili) satışlarda yaşanan yüzde 40,5'lik sert artış dikkat çekti.

 

Çömez'den tarım ve hayvancılık sektörünün güncel fotoğrafı...

İyi Parti TBMM Grup Başkanvekili Turhan Çömez, tarım sektörüyle ilgili çarpıcı veriler açıkladı. Çömez şöyle dedi:

"Süt üretimi 2025 yılında bir önceki yıla göre tam 1 milyon 100 bin ton azaldı. Et üretiminde ise azalma 220 bin ton. Her gün et ve canlı hayvan ithalatına 265 milyon lira ödüyoruz. 2024’te Et ve Süt Kurumu 250 bin ton et ithal etti, bunun için 1,2 milyar dolar ödedi. Yerli üreticiden aldığı et ise sadece 18 bin ton. Et ve Süt Kurumu 1 kilo ithal et için yabancıya 155,7 TL öderken, yerli üreticiye 51 TL ödedi. Türk tarımı ve hayvancılığı planlı bir şekilde çökertilirken, yabancılar zengin ediliyor, aracı çetelerin cebi doluyor."

Çömez, tavukçuluk sektörü hakkında şunları söyledi:

"Ramazan Ayı'ndan önce artan beyaz et fiyatlarını durdurmak için beyaz et ihracatını yasakladılar. Üç ay önce 200 lira olan tavuk kanat, bugün 299 lira oldu. Artış yüzde 49,5!

Girdi maliyetleri ile ilgili çalışmalar yapın, yem, enerji, ilaç, veteriner, personel ve işletme giderlerini azaltacak adımlar atın dedik, anlatamadık. Bunlar üretimden değil; ancak ranttan, talandan, borçtan ve soygundan anlarlar."

 

Tarım sektörüne 5,3 milyar dolarlık paket

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, tarımsal üretimi artırmak ve gıda arz güvenliğini sağlamak amacıyla sulama yatırımlarına ağırlık verileceğini belirterek 5,3 milyar dolarlık tarımsal destek paketini duyurdu.

 

Giyim ve tekstilde iş kaybı 128 bine ulaştı

TEPAV tarafından yayımlanan Şubat 2026 İstihdam İzleme Bülteni’ne göre, giyim, tekstil ve deri imalatında toplam istihdam kaybı 127 bin 736 kişiye ulaştı. Son 6 ayda ücretli çalışan sayısındaki en sert düşüş Antalya, Muğla ve İzmir’de görüldü.

 

ABD'de enflasyonda ve özellikle enerji fiyatlarında keskin artış

ABD'de tüketici enflasyonu Nisan ayında yüzde 3,8 arttı. Manşet enflasyondaki artışın yanında bazı kalemlerde keskin artışlar yaşandı. Enerji emtiaları yüzde 29,2, akaryakıt yüzde 28,4, havayolu yolculuğu yüzde 20,7, enerji maliyetleri yüzde 17,9, elektrik yüzde 6,1, meyve-sebze yüzde 6,1 arttı.

Diğer yandan, ABD'de Nisan ayında ÜFE yüzde 1,4 artarken, yıllık artış yüzde 6 oldu. Böylece aylık bazda Mart 2022'den beri en yüksek artış kaydedildi.

 

Savaş ABD'de göstergeleri etkiliyor, tüketimde yavaşlama

ABD'de işsizlik maaşı başvuruları geçen hafta beklentilerin üzerinde artarak 211 bin oldu. Ekonomistlerin medyan tahmini işsizlik başvurularının 205 bin gelmesi yönündeydi.

Perakende satışlar ise, nisan ayında yavaşlasa da yüzde 0,5 artış kaydetti. Bu yavaşlamada yüksek benzin fiyatlarının tüketicileri harcamaları kısıtlamaya yöneltmesi etkili oldu.

Perakende satışlar önceki ay yüzde 1,6 artmıştı. Otomobil hariç satışlar yüzde 0,7 arttı.

 

"Küresel ekonomi olumsuz senaryo yörüngesine giriyor"

Uluslararası Para Fonu (IMF) Sözcüsü Julie Kozack, Ortadoğu'daki savaşın enerji maliyetlerini tırmandırmasıyla küresel ekonominin "referans" senaryodan çıkarak "olumsuz senaryo" yörüngesine girdiğini söyledi.

Kozack, savaşın başladığı şubat sonundan bu yana ülkelerin uygulamaya koyduğu politika önlemlerini yakından takip ve analiz ettiklerini de ifade etti.

 

FED'te görev değişimine Senato onayı

Küresel piyasaları etkileyen bir kurumsal gelişme olarak, Donald Trump'ın baskıları altında Kevin Warsh, Fed'in yeni başkanı olarak onaylandı. Bu atama, Fed'in bağımsızlığı ve gelecekteki faiz politikalarına dair tartışmaları alevlendirdi.

ABD Senatosu Kevin Warsh'un Fed başkanlığını 54'e karşı 45 oyla onayladı. Giden FED Başkanı Jerome Powell ise Donald Trump'ın siyasi baskılarına karşı sergilediği "liderlik" duruşu ile hatırlanacak. Jerome Powell görev süresi boyunca, Donald Trump'ın sert eleştirileri, görevden alma tehditleri ve adli soruşturma baskıları karşısında kaldı. Trump gücü temsil ederken, Powell, bu güce karşı FED'in bağımsızlığını korudu

 

Enflasyon faiz kararları üzerindeki en büyük baskı unsuru

Kansas City Fed Başkanı Jeffrey Schmid, ABD ekonomisinin jeopolitik risklere ve yüksek enerji maliyetlerine rağmen büyümesini sürdürdüğünü, ancak yüzde 4 seviyesine dayanan enflasyonun faiz kararları üzerindeki en büyük baskı unsuru olduğunu belirtti.

Schmid, enflasyonun sadece enerji maliyetlerinden kaynaklanmadığını, fiyat artışlarının ekonominin geneline yayıldığını da ifade etti.

 

BYD, Avrupa'da boş fabrika arıyor

Çinli otomotiv devi BYD, Avrupa’nın boş kalan fabrikalarına göz dikti. Stellantis başta olmak üzere dev üreticilerle görüşen şirket, ortaklık yerine tesisleri tamamen kendi kontrolüne almayı hedeflerken, elektrikli araç savaşında Avrupa sanayisini kökten değiştirebilecek yeni bir dönem başlıyor.

 

İngiltere ekonomisinden büyüme sinyali

Birleşik Krallık ekonomisi, 2026'nın ilk çeyreğinde %0,6 büyüme kaydederek beklentilerin üzerinde bir performans gösterdi. Bu veri, durgunluktan çıkış mücadelesi veren Başbakan Keir Starmer hükümetine derin bir nefes aldırdı.

 

FAO: Küresel Gıda Endeksi yükselişte

BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), küresel gıda fiyatlarının Hürmüz Boğazı'ndaki lojistik kriz ve yüksek enerji maliyetleri nedeniyle Nisan ayında yüzde1,6 artarak üst üste 3. ayında da yükselişini sürdürdüğünü bildirdi.

 

Haftanın diğer önemli gelişmeleri şöyle:

Sıkılaşma adımlarının etkisiyle yurt içi piyasalarda yavaşlama sinyalleri izlenmeye devam etti. TÜİK verilerine göre, sanayi üretim endeksi martta aylık yüzde 0,8, yıllık yüzde 1,1 azaldı.

Merkez Bankası net rezervlerinin (swap hariç) 8 Mayıs itibarıyla 39 milyar dolara, brüt rezervlerin ise 172 milyar dolara ulaştığı açıklandı.

Dünyanın en büyük otomotiv güvenlik sistemleri üreticisi Autoliv, Türkiye'deki üretim faaliyetlerini kademeli olarak durduracağını açıkladı. Karar yaklaşık 2 bin 200 çalışanı etkileyecek.

Genç nüfusun toplam nüfus içindeki payı azalıyor. TÜİK'in Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi sonuçlarına göre, 2024 yıl sonu itibarıyla 15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfus, Türkiye'nin toplam nüfusunun yüzde 14,9'unu oluşturmuştu. 2025'te Türkiye nüfusunun yüzde 14,8'ini genç nüfus oluşturdu.

Bankacılık sektörünün toplam mevduatı, 8 Mayıs ile biten haftada önceki haftaya göre 112 milyar 44 milyon 207 bin lira azalışla 30 trilyon 366 milyar 496 milyon 277 bin liraya geriledi. Kredi hacmi 24 trilyon 928,2 milyar liraya çıktı.

Merkez Bankası verilerine göre, yabancı yatırımcılar 8 Mayıs haftasında 214,5 milyon dolarlık hisse alırken, tahvil alımı 181,7 milyon dolar oldu.  Yabancılar bir hafta sonra yeniden hisse ve tahvilde alıma döndü.

Dünya Bankası kuruluşu olan Uluslararası Finans Kurumu (IFC), Türkiye'nin küresel yatırım portföyündeki payını büyüterek ülkeyi dünya genelindeki en büyük 3. portföy konumuna getirdiğini açıkladı. Ayrıca kuruma Türkiye'den yeni bir üye atandı.

İsviçre merkezli banka UBS, bölgesel gelişmelerin etkisiyle yıl sonu için ons altın hedefini 5 bin 600 dolar, ons gümüş hedefini ise 100 doların üzerinde korudu. Banka, değerli metallerde bu yıl yeni zirveler bekliyor.

Roche, yapay zeka destekli dijital patolojiyi geliştirmek için PathAI'ı satın aldı. Roche Diagnostik CEO'su Matt Sause "Sağlık profesyonellerine daha kapsamlı içgörüler sunmayı ve dünya genelindeki hastalar için daha iyi sonuçlar elde edilmesine katkı sağlamayı hedefliyoruz" dedi.