20 Kasım 2026

Levent Gürses - 7 milyon genç ve üniversite mezunlarının yüzde 40'ı işsiz

levent-gurses-7-milyon-genc-ve-universite-mezunlarinin-yuzde-40i-issiz

7 milyon genç ve üniversite mezunlarının yüzde 40'ı  işsiz

Levent Gürses

Yine işsizlikten ve yine gençlikten söz edeceğiz. Gençler için ne eğitimde ne istihdamda diye bir kategori var. Staj da görmüyorlar, anlayacağınız evde oturuyorlar. "Ev genci" diyorlar onlara. İngilizce kısaltması NEET... (Youth not in employment, education or training).

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) yılın üçüncü çeyreğine ilişkin işgücü verilerini açıkladı. Verilere göre, 15-34 yaş grubundaki ne eğitimde ne de istihdamda olmayan gençlerin sayısı 617 bin kişi artışla 7 milyon 155 bin kişiye çıktı. 100 gençten 30'u ne eğitimde ne de çalışma hayatında yer almıyor.

TÜİK, ne eğitimde ne istihdamda yer alan gençleri üç alt grupta ifade ediyor. 15-24, 15-29 ve 15-34 yaş gruplarında olan en verimli ve üretken dönemlerinde eve kapanıyor.

- Yılın üçüncü çeyreğinde 11 milyon 394 bin olan 15-24 yaş grubundaki nüfusta ne eğitimde ne de istihdamda olan gençlerin oranı yüzde 26,70 oldu.

- Yaş aralığı 15-29’a çıkarıldığında 17 milyon 836 bin olan nüfusun 28,70’i, 15-34 yaş aralığında ise 24 milyon 57 bin kişiye ulaşan nüfusun yüzde 29,70’i ne eğitimde ne istihdamda yer alıyor.

- 15-24 yaş grubunda bir önceki dönemde 2 milyon 538 bin genç ne eğitimde ne istihdamda yer alırken yılın üçüncü çeyreğinde 507 bin kişi artarak 3 milyon 45 bin kişiye çıktı.

- 15-29 yaş grubundaki ne eğitimde ne istihdamdaki gençler, 578 bin kişi artarak 5 milyon 144 bin kişiye çıktı.

- 15-34 yaş grubundaki ne eğitimde ne de istihdamda olmayan gençler ise 617 bin kişi artarak 7 milyon 155 bin kişiye ulaştı. Başka bir ifadeyle, bu yaş grubundaki her 100 gençten 30’u ne eğitim hayatına devam ediyor ne de çalışıyor.

OECD'de "başa güreşiyoruz"

Türkiye bu konuda Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü'ne göre, (OECD) "başa güreşiyor." Eylül sonunda açıklanan rapora göre 2025 yılı itibarıyla 18-29 yaş grubunda Güney Afrika'dan sonra ikinciyiz. 18-24 yaş grubunda da aynı durumdayız. Her iki yaş grubunda da bizi Kolombiya, Romanya ve Brezilya izliyor.

Alaattin Aktaş: Üniversite mezunlarının yüzde 39,6'sı işsiz

Ekonomim yazarı Alaattin Aktaş, konuyla ilgili olarak şöyle yazdı:

"TÜİK’in verileri 24 yaşından küçük üniversite mezunlarının toplamda yüzde 39,6’sının işsiz olduğunu ortaya koyuyor.

Üniversite bitmiş, eğitim tamamlanmış ve her 100 gençten yaklaşık 40’ı işsiz ve başka bir ifadeyle boşta geziyor.

Üniversite mezunlarındaki işsizlik oranı erkeklerde yüzde 30,4. Ancak oran kadınlarda yüzde 45’i bile aşıyor. 24 yaşından küçük üniversite mezunu kadınların tam yüzde 45,2’si işsiz. Yani neredeyse her iki gençten biri...

"Daha kötüsü devlet bu bir sorun olarak görülmüyorsa"

Üniversite eğitimi normalde 22 yaşında tamamlanır, yani bu gençler iki yıldır işsiz geziyor. Bu nasıl bir eğitim ve istihdam politikası ya da politikasızlığı!

Bu veriler devletin ürettiği veriler. Dolayısıyla bu verileri kamuoyundan önce devlet görüyor, biliyor. Bu durum bir sorun olarak görülüyorsa, bir şeyler yapılıyor olmalı. Ama daha kötüsü bu bir sorun olarak görülmüyorsa..."

 

Haftanın önemli gelişmeleri şöyle:

 

İstihdam azaldı, işsizlik yüzde 8,1 oldu

TÜİK’in yılın üçüncü çeyreğine ilişkin işgücü verilerine göre bir önceki çeyreğe kıyasla istihdam 62 bin kişi azaldı. İşsiz sayısı 46 bin artarak 2 milyon 870 bine çıktı. İşsizlik oranı ise yüzde 8,1 seviyesinde gerçekleşti. Ancak manşet işsizlik, işsiz sayılmayan iş bulma ümidini kaybedenler, iş aramadığı halde çalışma isteğini belirtenler, tam zamanlı çalışmak isteyenlerle değişiyor. Böyle olunca gerçek işsizlik oranı yüzde 30,9’a, işsiz sayısı ise 12 milyon 577 bin kişiye ulaşıyor. İşsizlik, iş bulamayan gençler, istihdamdan dışlanan kadınlar ile toplumsal kriz halini alıyor.

Yılın üçüncü çeyreğinde sanayi sektöründeki daralmanın istihdama yansıması sert oldu. Sanayide çalışanların sayısı bir önceki döneme göre 133 bin kişi azaldı. Yılın ilk çeyreğinde her 100 çalışandan 20,2’si sanayide istihdam edilirken üçüncü çeyrekte bu oran 19,3’e geriledi. Bu kayıplar önümüzdeki döneme dair endişeleri artırırken, sanayide en çok işini kaybedenler kadınlar oldu.

Bütçe açığında yüzde 61 artış, vergi gelirlerinin yüzde 22'si faize gitti

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın açıkladığı Ocak-Ekim dönemi verilerine göre bütçe açığı 2 trilyon 321,4 milyar TL’ye ulaşırken, faiz giderleri 2 trilyon 552,4 milyar TL oldu. Toplanan her 100 liralık verginin 22 lirası faize gitti.

Bütçe, Ekim ayında 481,1 milyar TL açık verdi. Böylece bütçe açığı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 115,5 arttı. Ekim 2025’te aylık 233,2 milyar lira düzeyinde olan bütçe açığı, bir yılda 257,9 milyar TL arttı.

Ocak-Ekim döneminde ise merkezi yönetim bütçe açığı geçen yılın aynı dönemindeki 1 trilyon 440,5 milyar TL'den 2 trilyon 321,4 milyar TL'ye yükseldi. Böylece 10 aylık bütçe açığı yüzde 61,2 arttı. Bu dönemde bütçe giderleri yüzde 35,7 artışla 15 trilyon 727,5 milyar TL, bütçe gelirleri ise yüzde 32,1 artışla 13 trilyon 406,1 milyar TL oldu.

Yılın 10 ayında faiz giderleri yüzde 40,3 artarak 2 trilyon 552,4 milyar TL'ye ulaştı. Ocak-Ekim döneminde 11 trilyon 543 milyar liralık vergi kaydedilirken, bu gelirin yüzde 22’si faiz harcamalarına gitti. Bu oran geçen yılın aynı döneminde yüzde 20 düzeyindeydi.

Konut fiyatlarında artış hızı son 77 ayın en düşük seviyesinde

Merkez Bankası verilerine göre, konut fiyatları ekimde yıllık yüzde 21,1 artarak son 77 ayın en düşük artış oranını kaydetti. Enflasyondan arındırıldığında ise fiyatlar yüzde 6,6 geriledi. Uzmanlar, yüksek kredi faizleri ve alım gücündeki düşüşün konut talebini sınırladığına dikkat çekti.  Merkez Bankası Konut Fiyat Endeksi'ne göre, konut fiyatlarındaki yıllık nominal artış hızı son dönemdeki gerilemesini Ekim'de de sürdürdü. Bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 21,1 artan KFE, son 77 ayın en düşük seviyesine geriledi. Bundan önceki en düşük yıllık artış, Covid-19 salgını döneminde Mayıs 2020'de yüzde 16,9 olmuştu. Enflasyondan arındırılmış reel değer ise Ekim'de geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 6,6 geriledi. Böylece konut fiyatları reel olarak düşüşünü sürdürürken nominal artış oranı yaklaşık 6,5 yılın en düşük seviyesine indi. Bundan önceki en yüksek reel düşüş ise yüzde 7,2 ile Ocak 2025'te görülmüştü.

Şimşek: Fonların tasfiyesinde, bugüne kadar 161 milyar lira ödendi

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon soruşturmaları sürecinin, Türkiye'nin dünyadakine benzer durumlara oranla oldukça hızlı ilerlediğini söyledi. Tasfiye sürecinin planlandığı gibi gittiğini, hatta hız anlamında öngördüklerinden daha iyi ilerlediğine dikkati çeken Şimşek, fonların pay sahiplerine yapılacak ödemelerde, hiçbir şekilde bütçeden milletin parasının kullanılmadığını belirterek şöyle konuştu: "Cuma günü (13 Kasım) itibarıyla bugüne kadar olağanüstü tasfiye kapsamındaki 25 fonda, 415 bin 955 kişiye, 93 milyar lira para ödendi. Olağan ve olağanüstü fonların tasfiyesinde, bugüne kadar toplamda 131 fonun 119'unda, 444 bin 987 kişiye, 161 milyar lira ödendi. Öyle bir anlatılıyor ki sanki fonlardaki her şey kayboldu, bir şey ödenmeyecek, böyle bir şey yok. Olağan tasfiyeye tabi fonların tasfiyesi, yüzde 99,9 oranında tamamlandı."

Motorine 6,5 lira indirim geldi

Akaryakıt ürünlerinden motorinin litre fiyatına 20 Kasım'dan geçerli olmak üzere 6 lira 50 kuruş indirim geldi. Böylece motorinin litre fiyatı bazı illerde 89 liranın altına geriledi. İstanbul Avrupa Yakası'nda son indirimle akaryakıt fiyatları şöyle:

Benzin litre fiyatı: 71.30 TL

Motorin litre fiyatı: 88.80 TL

LPG litre fiyatı: 50.70 TL

Açlık sınırı 50 bin 754, yoksulluk sınırı 126 bin 134 liraya yükseldi

Büro Emekçileri Sendikası Araştırma Merkezi (BES-AR), Kasım 2026 dönemine ilişkin açlık ve yoksulluk sınırı araştırmasının sonuçlarını açıkladı. Araştırmaya göre, dört kişilik bir memur ailesinin sağlıklı beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması 50 bin 754 liraya, yoksulluk sınırı ise 126 bin 134 liraya yükseldi.

Araştırmaya göre, 2026 yılında 28 bin 75 lira olarak uygulanan asgari ücret, 50 bin 754 lira olan açlık sınırının yüzde 80,78 altında kaldı. BES-AR, bu durumun asgari ücretlilerin yalnızca temel gıda harcamalarını karşılamakta dahi yetersiz kaldığını gösterdiğini belirtti.

Tekstil ve hazır giyimde 8 ayda 25 bin 520 kişi işini kaybetti

Tekstil ve hazır giyimde daralma büyüyor. Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) verilerine göre, 2025 yılı sonunda 845 bin 904 olan iki sektördeki toplam çalışan sayısı, 2026'nın ilk sekiz ayında 820 bin 384'e geriledi. Böylece 25 bin 520 kişi işini kaybetti. Aynı dönemde sektörde faaliyet gösteren şirket sayısı da 2 bin 818 azalarak 51 bin 296'ya düştü.

Ekonomim gazetesinin haberine göre, tekstil ve hazır giyim sektörlerinde şirket sayısı yılın ilk sekiz ayında yüzde 5,2 azaldı. 2025 yılı sonunda 54 bin 114 olan toplam şirket sayısı, ağustos ayında 51 bin 296'ya geriledi.

Sekiz aylık dönemdeki toplam istihdam kaybının yanı sıra ağustos ayında yaşanan düşüş de dikkat çekti. Temmuz ayında iki sektörde toplam 859 bin 196 olan çalışan sayısı, Ağustos'ta 850 bin 384'e indi. Böylece yalnızca bir ayda 8 bin 812 kişi istihdamdan çıktı. Özellikle hazır giyim sektöründe Ağustos ayında istihdam kaybı 6 bin 355 kişi oldu.

Akkuyu tamam, sırada Sinop ve Trakya projeleri var

Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nde son düzlüğe girildi. Deneme üretimi denilebilecek, gerçek uranyum çubuklarıyla bu yıl içinde ilk elektriğin üretilmesi için çalışmalar başladı. Bu aşamadan sonra Türkiye’nin diğer nükleer güç santral projeleri öne çıkmaya başladı.

Ekonomim gazetesinin haberine göre, her ne kadar Sinop ve Trakya projeleri çok göz önünde olsa da, modüler küçük nükleer santraller de artık masanın üzerine gelmiş durumda. Kanada, Güney Kore, Rusya büyük santral projeleri, yine bu üç ülkenin yanında ABD, Çin küçük modüler nükleer santrallere ilgi duyduğunu açıklamıştı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar 2027 yılı içinde bu projelerin kararlarının verileceğini açıkladı.

Üniversite öğrencilerinin su faturalarında yüzde 50 indirim uygulanacak

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) Genel Kurulu'nda, üniversite öğrenci evlerinin su faturalarına yüzde 50 indirim uygulanması teklifi, oy birliğiyle kabul edildi. 13-18 Ekim 2026 tarihleri arasında İstanbul'da yaşanan yoğun yağıştan etkilenen abonelerin ödenmemiş su faturalarına ödeme kolaylığı sağlanması teklifi de oy birliğiyle kabul edildi.

Bu kapsamda, abonelik sahibinin, konutta ikamet eden örgün eğitim gören yükseköğrenim öğrencilerinden biri olması, öğrencinin, öğrenci evi olarak bildirilen konutta ikamet etmesi ve ailesiyle aynı hanede yaşamaması, konutta yalnızca yükseköğrenim öğrencilerinin ikamet etmesi ve öğrencinin konutta ikamet ettiğini kira sözleşmesi, tapu kaydı veya İdarece kabul edilen diğer belgelerle belgelemesi şartı yer aldı.

Meslek yüksekokullarında öğrenim gören öğrenciler ile 30 yaşını doldurmuş öğrenciler bu tarifeden yararlanamayacak.

AB, Türkiye'de büyüme tahmini azaldı, enflasyon beklentisini yükseltti

Avrupa Birliği, Türkiye ekonomisine ilişkin büyüme tahminlerini aşağı, enflasyon tahminlerini yukarı yönlü revize etti. AB, Türkiye'nin 2026'da yüzde 2,8 büyümesini, enflasyonun ise yüzde 31,2 seviyesinde gerçekleşmesini bekliyor. AB, önceki tahminlerinde enflasyonun 2026'da yüzde 28,3 olmasını bekliyordu.

Türkiye'de enflasyonun ise 2026'da yüzde 31,2, 2027'de yüzde 26,0 ve 2028'de yüzde 19,5 seviyesinde gerçekleşeceği tahmin ediliyor. AB, önceki tahminlerinde enflasyonun 2026'da yüzde 28,3, 2027'de yüzde 20,1 olmasını bekliyordu.

Üç liderin zirvesinden dört önemli sonuç çıktı

Dünya siyasetinin üç büyük aktörü; ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, uluslararası gerilimlerin arttığı bir dönemde Çin'in Shenzhen kentinde bir araya geldi.

Çin Devlet Başkanı Xi, üç ülkenin liderlerinin yaptıkları ilk yüz yüze görüşmenin "çığır açıcı önemde" olduğunu belirtti. Çinli lider, Çin, Rusya ve ABD'nin küresel sınamalarla başa çıkmakta örnek olması, dünya barışını ve istikrarını koruması gerektiğini vurguladı.

Zirve sonunda yapılan ortak açıklamada; BM reformu, istikrarlı enerji akışının korunması, Uluslararası Ceza Mahkemesi ve benzeri kuruluşların yetkilerini kötüye kullanmaması, nükleer savaşın kazanılamayacağı ve asla yapılmaması gerektiğinin yeniden teyit edilmesi gibi dört önemli sonuç çıktı.

COP31'de Rusya fosil yakıt çağrısına çekince koydu

COP31 parlamenter toplantısının sonuç belgesinde fosil yakıtlardan uzaklaşma ve iklim harcamalarının denetlenmesi çağrıları yer aldı. Rusya metne çekince koydu.

Deutsche Welle Türkiye'nin haberine göre, nihai sonuç belgesi, üç yıl önce Dubai'deki COP28'de yapılan "hükümetlerden temiz enerjiye geçişi hızlandırmaları" çağrısını yineliyor. Ancak fosil yakıtlardan çıkış için yeni bir takvim ortaya koymuyor.

Sonuç belgesinde parlamentolara ise iklim hedeflerinin yasalara ve bütçelere yansıtılması için daha etkin denetim çağrısı yapıldı. Altı sayfalık nihai belgede fosil yakıtlardan uzaklaşma, iklim finansmanı, kamu harcamalarının denetlenmesi ve hükümetlerin düzenli rapor vermesi öne çıkıyor.

Anthropic hisseleri halka arz fiyatının %34 üstünde açıldı

Wall Street'te 19 Kasım Perşembe günü halka arz edilen yapay zekâ şirketi Anthropic'in hisseleri, Nasdaq’taki ilk işlem gününde 83 dolarlık halka arz fiyatının yüzde 34 üzerinde 111,50 dolardan açıldı. Bu, Claude geliştiricisini 81,3 milyar dolar toplayarak tarihteki en büyük halka arzla 2 trilyon dolarlık değere taşıyor.

Şirket, Haziran ayındaki SpaceX'in  halka arzını geride bırakarak, şimdiye kadarki en büyük borsa halka arzında 81,3 milyar dolar topladı. Anthropic CEO'su Dario Amodei, Nasdaq'taki açılış gongu töreninde yaptığı konuşmada, "Yeterince güçlü bir yapay zekanın, insanlarla birlikte çalışarak, bir asırlık bilimsel ve tıbbi ilerlemeyi on yıla sıkıştırabileceğine inanıyorum," dedi.

Skydance, Elon Musk'ın devasa yatırımını doğruladı

Skydance CEO'su David Ellison, dünyanın en zengin insanı Elon Musk'ın, yeni kurulan eğlence devinin hissedarlarından biri haline geldiğini doğruladı. Geçen yıl Paramount'la birleşerek kurulan Skydance, kısa süre önce Warner Bros. Discovery'yi kapsayan büyük çaplı bir satın alma işlemini tamamlamıştı. Şirketin piyasa değeri yaklaşık 111 milyar dolar seviyesinde.

Geçen ay Musk'ın şirkete yaklaşık 1 milyar dolar yatırım yaptığına dair haberler çıkmıştı. Ellison yatırımı doğruladı ancak tutar hakkında bilgi vermedi ve şunları söyledi:

"Elon'a karşı büyük bir hayranlık ve saygı duyuyorum. Benim gözümde çağımızın en büyük girişimcisi, üstelik pek çok şirkete yatırım yapan biri de değil. Onun güvenini kazanmak ve kendisinin hissedarımız olması bizim için bir onur ve ayrıcalık."

Nvidia, Huang olmadan krizi aşabilecek mi?

Nvidia, eski CEO'su Jensen Huang'ın geri dönmesi ihtimaline kapıyı kapatırken, geçici CEO Colette Kress şirketin krizi atlatmasını hedefliyor. Wall Street Journal'ın aktardığına göre, Kress, yatırımcılarla salı günü yaptığı görüşmede şirketin işlerinin olağan seyrinde ilerlediğini savunarak "İvme gerçek, talep hızlanıyor, arzımız büyüyor. Müşterilerimiz ve ortaklarımız yanımızda. Bunu başaracağız" dedi.

Independent Türkçe'nin haberine göre, Nvidia, 2027 mali yılının üçüncü çeyreğinde gelirini yıllık bazda yüzde 103 artırarak 115,8 milyar dolara yükseltti. Şirketin veri merkezi gelirleri 107,6 milyar dolara, net kârı 65,3 milyar dolara ulaştı. Ancak şirketin güçlü finansal sonuçlarına rağmen önümüzdeki dönemin casusluk iddialarına ilişkin tartışmaların gölgesinde geçmesi bekleniyor.

Deutsche Bank belgeleri: Trump, Epstein, oligarklar

Almanya'da Deutsche Bank'a ait 15 milyondan fazla belgelik sızıntı, bankanın Rus oligarklardan Jeffrey Epstein'a kadar tartışmalı müşterilerle ilişkilerini ve kara para aklama, yolsuzluk ve yaptırım ihlali risklerine ilişkin kurum içi uyarıların nasıl göz ardı edildiğini ortaya koydu. Deutsche Welle Türkçe'deki habere göre, gazetecilere sızdırılan milyonlarca dahili belgeye dayanan iddialar Spiegel, ZDF, New York Times ve Financial Times'ın da aralarında bulunduğu çok sayıda uluslararası medya kuruluşunun ortak araştırmasında yer aldı. Belgelere göre, Donald Trump 2016 yılında başkan seçildiğinde Deutsche Bank'a yaklaşık 331 milyon dolar borcu vardı. Belgeler, bankanın, tankların sorunlu ülkelere gönderildiği durumlarda dahi silah ticaretinin finansmanına katkı sağladığını da gösteriyor.

Asya borsalarında büyük düşüş, Tayvan'da haftalık kayıp yüzde 16

Asya borsalarında 20 Kasım Cuma günü de devam eden satışlarla tarihi düşüşlerin kaydedildiği bir hafta yaşandı. Japonya'nın Nikkei endeksi Cuma günü yüzde 4,1 gerilerken, haftalık kayıp yüzde 6,8'e yaklaştı. Güney Kore'nin KOSPI endeksi de yüzde 4,4 düşüş kaydetti. Endeksin haftalık kaybı yüzde 7,1'e ulaşırken, teknoloji hisselerindeki satışlar bölge piyasalarındaki baskıyı artırdı.

Asya piyasalarındaki en sert düşüşlerden biri Tayvan'da yaşandı. Tayvan borsası Cuma günü yüzde 5 değer kaybederken, haftalık düşüş yüzde 16'ya ulaştı. Bu gerileme, 1991 yılından bu yana (35 yıl) kaydedilen en büyük haftalık kayıp olarak öne çıktı. Teknoloji ve çip sektöründeki satışların yoğunlaşması, Tayvan piyasasındaki düşüşte etkili oldu.

Altının onsu 3.525 dolara düştü, haftalık kayıp yüzde 9

Altın fiyatları, doların güçlenmesi ve ABD Merkez Bankası’nın (Fed) aralık ayında faiz artırabileceği beklentilerinin etkisiyle sert bir şekilde düşüyor. Ons altın haftalık bazda yaklaşık yüzde 9,1 değer kaybederek Mart ayından bu yana en sert kaybını yaşadı.

Aralık vadeli altının onsu 20 Kasım Cuma sabahı itibarıyla yüzde 4,4 değer kaybederek 3.525 dolara düştü. Altının haftalık değer kaybı yaklaşık yüzde 9,1'e ulaşırken, bu düşüş 20 Mart haftasından bu yana kaydedilen en sert haftalık gerileme oldu. Aylık kayıp ise yüzde 14,9 oldu.

Geçen hafta 12 Kasım Perşembe günü 4 bin dolar barajını kırarak inişe geçen altın, haftaya 3.850 dolar seviyesinden başladı, ancak düşüşü Çarşamba ve Perşembe günleri hız kazandı.

Doların 19 ayın zirvesine yakın seyretmesi altının diğer para birimlerini kullanan yatırımcılar açısından daha pahalı hale gelmesine neden olurken fiyatlardaki düşüşü destekledi. Ayrıca, ABD'de yeniden faiz artırımı ve enflasyonun kalıcı olabileceğine yönelik beklentiler satış baskısını güçlendirdi.

 

T-Soft E-Ticaret Sistemleriyle Hazırlanmıştır.