Para 2050 ve sonrasında neye benzeyecek?

Chris Skinner

Çocuklarımın 2050 ve sonrasında finansal açıdan nasıl bir gelecek beklediğini merak ediyorum. Muhtemelen onlara çek, nakit ve kağıt kullanarak değer alışverişi yapıldığına dair hikâyeler anlatacağız. Böyle sistemlerin işlediğine muhtemelen çok şaşıracaklar, ama bu benim birkaç yüzyıl önce tally çubuklarının nasıl işlediğine şaşırmam gibi bir şey.

Tally çubuklarının nasıl çalıştığını bilmiyorsanız, tüccarları denetleyen bir ticaret müdürü, borçlu olunan para, vergi veya mal (tahıl veya hayvancılık) miktarını belirtmek için bir çubuğu keserdi. Çentiklerin belirli boyutları farklı değerlere karşılık geliyordu, örneğin avuç içi genişliği 1.000, başparmak genişliği 20, küçük parmak 1 gibi.

Kesildikten sonra borçlu, kesilen çubuğun bir parçasını (folyo) alırdı ve Kraliyet Hazinesi için çalışan tüccar müdürü işlemi kaydederdi. Bunun anahtarı, ahşap damarının benzersiz olmasıydı, böylece iki yarısı ancak birlikte iade edildiğinde birbirine tam olarak uyardı ve borç ödendiğinde sahteciliği önledi.

Bu, eski ticaretin büyüleyici bir biçimidir.

Şu anda ticaret için kağıt para kullanıyoruz, ancak bu hızla ortadan kalkıyor. Birkaç yıl içinde nakit para ve çeklerin, yıllar önceki hesap çubukları gibi görüleceği kanısındayım.

Peki, yarın ne olacak?

Yarın, dijital para birimleri ve tokenleştirme hakkında konuşacağız. CBDC'lerden stabilcoinlere ve kripto para birimlerine kadar her şey. 2050 yılına kadar bunun ticaretin ana akım yolu olacağına ve insanların kağıt işlemleri tally çubukları gibi göreceklerine eminim. Bizler yolumuza devam etmiş olacağız.

Peki ya bir asır veya daha uzun bir süre sonra? Bu önemli mi? Benim için önemli, çünkü ben her zaman uzun vadeye bakarım, ama çubuklardan kağıda, kağıttan dijitale ve sonra da... neye geçeceğiz?

Kim bilir, ama benim vizyonum şöyle.

Tüm işlemlerin dijital, çevrimiçi, gerçek zamanlı ve her zaman yapılacağı bir döneme geçiyoruz. Her gün, her şekilde, her yerde işlem yapacağız. Her şey gömülü ve görünmez olacak. Her şeyi bizim için yöneten robotlarımız olacak – hem yapay zekâ hem de fiziksel olarak insana benzeyen robotlar. Bu durum, birçok yönden bize ne yapacağımızı merak ettiriyor.

Ütopik senaryoda, sadece eğleniyor ve hayatın tadını çıkarıyoruz. Distopik senaryoda ise, hepimiz diğer gezegenlerle savaş halindeyiz ve büyük sorunlarla boğuşuyoruz. İkincisi, hepimizin rahatlayabileceğimiz bir gelecek için – gömülü ve görünmez – kredi kazandığımızı hayal ediyor. Birincisi ise paranın önemli olmadığını, itibarın önemli olduğunu savunuyor.

Star Trek ile Star Wars'ın karşılaştırması gibi... ya da öyle mi?

Gelecek ne olursa olsun, bir asır sonra, bizim ticaret yapma şeklimize güleceklerinden eminim, tıpkı bizim yüzyıllar öncesinin hesap çubuklarına güldüğümüz gibi. Evet, her şey gömülü ve görünmez olacak, ancak bu tür sistemleri ve yapıları destekleyen finans şirketleri, hesabınızda limit aşımı, kredi bitmesi, dolandırıcılık veya sahtecilik varsa, yine de peşinizde olacak.

Ve sanırım asıl önemli nokta da bu. Sisteme karşı gelen herkes tespit edilecek, takip edilecek, yakalanacak, yargılanacak ve hapse atılacaktır. Bu, Orta Çağ'da, günümüzün ağ bağlantılı dünyasında ve yarının çok gezegenli dünyasında da geçerliydi.

O yüzden uslu olun.

Oh, ve hikâyeyi hesap çubukları ile bitirmek için, borcunuzu ödemediğinizde ne olacağını merak ettim.

Cevap:

Yasal İşlem ve Mahkeme Kararı: Ödenmemiş, resmi olarak kaydedilmiş borçlar (özellikle Krallığa olan borçlar) yasal işlemlerle sonuçlanır ve genellikle borçlunun borcun tamamını ödemesini gerektiren bir karara yol açar.

Varlıkların/Mülklerin El Konulması: Alacaklılar veya kraliyet vergi tahsildarları (şerifler), borcu ödemek için mülk, mal veya araziye el koyabilirdi ve bu süreç Hazine tarafından ayrıntılı bir şekilde belgelenirdi.

Hapis Cezası: Bir hesap defterini değiştirip parayı cebe indiren William de Brochose örneğinde olduğu gibi, borçlular dolandırıcılık veya vergi yükümlülüklerini yerine getirmeme nedeniyle hapis cezasına çarptırılabilirdi.

İtibar Kaybı: Küçük topluluklarda, borçların ödenmemesi, yükümlülüklerini yerine getirmeyenler hakkında söylentiler yayılacağı için itibar kaybına yol açardı.

Çok fazla bir şey değişmedi ...

Chris Skinner'ın Scala Yayıncılık'tan çıkan kitabı 

Dijital Dönüşüm - Liderlerden Dersler: https://www.scalakitapci.com/dijital-donusum-chris-skinner